భారతదేశంలో టెలికాం, డిజిటల్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, విద్య, విద్యా వ్యయాలకు సంబంధించిన సమగ్ర గణాంకాలను సేకరించేందుకు కేంద్ర గణాంకాలు, కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Statistics and Programme Implementation – MoSPI) ఆధ్వర్యంలోని జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (National Statistics Office – NSO) 2025లో సమగ్ర మాడ్యులర్ సర్వేను నిర్వహించింది.
ఈ సర్వే **జాతీయ నమూనా సర్వే (National Sample Survey – NSS) 80వ రౌండ్**లో భాగంగా నిర్వహించారు.
2025లో ఈ కార్యక్రమం కింద రెండు ప్రత్యేక సర్వేలు నిర్వహించారు:
📱 CMS: Telecom – 2025: టెలికాం, మొబైల్, ఇంటర్నెట్ వినియోగం, ICT నైపుణ్యాలపై.
📚 CMS: Education – 2025: పాఠశాల విద్యలో విద్యార్థుల నమోదు, విద్య కోసం కుటుంబాలు చేసే ఖర్చులపై.
ఈ రెండు సర్వేలు వేర్వేరు కాలాల్లో నిర్వహించబడి, వేర్వేరు నివేదికలుగా విడుదలయ్యాయి.
📌 సర్వే – ముఖ్యమైన వివరాలు
పేరు: Comprehensive Modular Survey – 2025.
తెలుగు పేరు: సమగ్ర మాడ్యులర్ సర్వే – 2025.
నిర్వహించిన సంస్థ: National Statistics Office (NSO).
మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI).
సర్వే: NSS 80వ రౌండ్.
టెలికాం సర్వే కాలం: జనవరి–మార్చి 2025.
విద్యా సర్వే కాలం: ఏప్రిల్–జూన్ 2025.
డేటా సేకరణ పద్ధతి: Computer-Assisted Personal Interview (CAPI).
ప్రధాన ఉద్దేశం: టెలికాం వినియోగం, డిజిటల్ నైపుణ్యాలు, పాఠశాల విద్యా వ్యయాలపై విశ్వసనీయ గణాంకాలను సేకరించడం.
📱 CMS: Telecom – 2025
🗓️ సర్వే వివరాలు
సర్వే కాలం: జనవరి–మార్చి 2025.
నివేదిక విడుదల తేదీ: 29 మే 2025.
సర్వే పరిధి: మొబైల్ ఫోన్లు, స్మార్ట్ఫోన్లు, ఇంటర్నెట్ వినియోగం, ICT నైపుణ్యాలు.
అభ్యర్థించిన శాఖలు: Department of Telecommunications (DoT), Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY).
సర్వే పద్ధతి: CAPI.
📊 సర్వే పరిధి – నమూనా వివరాలు
అంశం | సంఖ్య |
|---|---|
మొత్తం మొదటి దశ నమూనా యూనిట్లు (FSUs) | 4,382 |
గ్రామీణ నమూనా యూనిట్లు | 2,395 |
పట్టణ నమూనా యూనిట్లు | 1,987 |
సర్వే చేసిన కుటుంబాలు | 34,950 |
గ్రామీణ కుటుంబాలు | 19,071 |
పట్టణ కుటుంబాలు | 15,879 |
సర్వే చేసిన వ్యక్తులు | 1,42,065 |
📲 మొబైల్ ఫోన్ వినియోగం
15–29 సంవత్సరాల వయస్సు గల వ్యక్తుల్లో సర్వేకు ముందు మూడు నెలల్లో మొబైల్ ఫోన్ను కనీసం ఒక్కసారైనా ఉపయోగించిన వారి శాతం:
ప్రాంతం | మొబైల్ వినియోగం |
|---|---|
గ్రామీణ ప్రాంతాలు | 96.8% |
పట్టణ ప్రాంతాలు | 97.6% |
జాతీయ స్థాయి | 97.1% |
2022–23లో ఇదే వయస్సు గల వారిలో మొబైల్ వినియోగం 94.2%గా ఉండగా, 2025లో 97.1%కు పెరిగింది.
📱 స్మార్ట్ఫోన్ వినియోగం, యాజమాన్యం
15–29 సంవత్సరాల వయస్సు గల మొబైల్ ఫోన్ యజమానుల్లో స్మార్ట్ఫోన్ కలిగిన వారి శాతం:
ప్రాంతం | స్మార్ట్ఫోన్ కలిగినవారు |
|---|---|
గ్రామీణ ప్రాంతాలు | 95.5% |
పట్టణ ప్రాంతాలు | 97.6% |
15–29 సంవత్సరాల వయస్సు గల వారిలో 73.4% మందికి సొంత మొబైల్ ఫోన్ ఉంది.
దేశంలోని 85.5% కుటుంబాలకు కనీసం ఒక స్మార్ట్ఫోన్ ఉంది.
గ్రామీణ కుటుంబాల్లో 82.1%, పట్టణ కుటుంబాల్లో 91.3% స్మార్ట్ఫోన్ కలిగివున్నాయి.
🌐 ఇంటర్నెట్ వినియోగం
15–29 సంవత్సరాల వయస్సు గల వ్యక్తులు సర్వేకు ముందు మూడు నెలల్లో కనీసం ఒక్కసారైనా ఇంటర్నెట్ ఉపయోగించిన వారి శాతం:
ప్రాంతం | ఇంటర్నెట్ వినియోగం |
|---|---|
గ్రామీణ ప్రాంతాలు | 92.7% |
పట్టణ ప్రాంతాలు | 95.7% |
జాతీయ స్థాయి | 94.3% |
దేశంలోని 86.3% కుటుంబాలకు ఇంటి వద్ద ఇంటర్నెట్ సదుపాయం ఉంది.
గ్రామీణ కుటుంబాల్లో ఈ శాతం 83.3%.
పట్టణ కుటుంబాల్లో 91.6%.
💳 డిజిటల్ చెల్లింపులు – UPI
ఆన్లైన్ బ్యాంకింగ్ లావాదేవీలు చేయగలమని తెలిపిన 15–29 సంవత్సరాల వయస్సు గల వ్యక్తుల్లో:
- 99.5% మంది UPI ద్వారా ఆన్లైన్ బ్యాంకింగ్ లావాదేవీలు చేయగలమని తెలిపారు.
ఇది దేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల వినియోగం విస్తృతంగా ఉందని సూచిస్తుంది.
🧑💻 ICT నైపుణ్యాలు
మొబైల్ లేదా కంప్యూటర్ వంటి పరికరాల ద్వారా డాక్యుమెంట్లు, చిత్రాలు, వీడియోలతో కూడిన సందేశాలను పంపగలిగిన 15–29 సంవత్సరాల వ్యక్తుల శాతం:
2022–23: 77.7%.
2025: 85.1%.
ఈ గణాంకం డిజిటల్ నైపుణ్యాల్లో మెరుగుదలను సూచిస్తుంది.
📚 CMS: Education – 2025
🗓️ సర్వే వివరాలు
సర్వే కాలం: ఏప్రిల్–జూన్ 2025.
నివేదిక విడుదల తేదీ: 26 ఆగస్టు 2025.
సర్వే లక్ష్యం: ప్రస్తుతం పాఠశాల విద్యను అభ్యసిస్తున్న విద్యార్థులపై కుటుంబాలు చేస్తున్న ఖర్చులను అంచనా వేయడం.
సర్వే పరిధి: ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు పాఠశాలలు; గ్రామీణ, పట్టణ కుటుంబాలు.
డేటా సేకరణ పద్ధతి: CAPI.
📊 సర్వే పరిధి – నమూనా వివరాలు
అంశం | సంఖ్య |
|---|---|
సర్వే చేసిన కుటుంబాలు | 52,085 |
సర్వే చేసిన విద్యార్థులు | 57,742 |
🏫 పాఠశాలల రకం ఆధారంగా విద్యార్థుల నమోదు
దేశవ్యాప్తంగా పాఠశాలల్లో ప్రస్తుతం చదువుతున్న విద్యార్థుల నమోదు పంపిణీ:
పాఠశాల రకం | గ్రామీణం | పట్టణం | మొత్తం |
|---|---|---|---|
ప్రభుత్వ పాఠశాలలు | 66.0% | 30.1% | 55.9% |
ప్రైవేటు ఎయిడెడ్ | 8.9% | 17.6% | 11.3% |
ప్రైవేటు అన్ఎయిడెడ్ (గుర్తింపు పొందినవి) | 24.3% | 51.4% | 31.9% |
ఇతరాలు | 0.7% | 1.0% | 0.8% |
ముఖ్యాంశాలు:
దేశవ్యాప్తంగా 55.9% విద్యార్థులు ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదువుతున్నారు.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థుల నమోదు 66%.
పట్టణ ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థుల నమోదు 30.1%.
ప్రైవేటు అన్ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లో దేశవ్యాప్తంగా 31.9% విద్యార్థులు చదువుతున్నారు.
💰 విద్య కోసం కుటుంబాలు చేసే ఖర్చు
🏫 ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు పాఠశాలలలో కోర్సు ఫీజు చెల్లింపు
పాఠశాల రకం | కోర్సు ఫీజు చెల్లించిన విద్యార్థులు |
|---|---|
ప్రభుత్వ పాఠశాలలు | 26.7% |
ప్రభుత్వేతర పాఠశాలలు | 95.7% |
పట్టణ ప్రాంతాల్లోని ప్రైవేటు అన్ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లో 98% విద్యార్థులు కోర్సు ఫీజులు చెల్లిస్తున్నారు.
గ్రామీణ ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో 25.3% విద్యార్థులు కోర్సు ఫీజులు చెల్లిస్తున్నారు.
💵 ఒక్కో విద్యార్థిపై కుటుంబాల సగటు విద్యా వ్యయం
పాఠశాల రకం | సగటు వ్యయం |
|---|---|
ప్రభుత్వ పాఠశాలలు | ₹2,863 |
ప్రభుత్వేతర పాఠశాలలు | ₹25,002 |
ఈ వ్యయం ప్రస్తుత విద్యా సంవత్సరంలో ఒక్కో విద్యార్థిపై కుటుంబాలు చేసిన పాఠశాల విద్యా ఖర్చును సూచిస్తుంది.
📚 విద్యా ఖర్చుల్లో ప్రధాన అంశాలు
అన్ని రకాల పాఠశాలలను కలిపి చూసినప్పుడు ఒక్కో విద్యార్థిపై సగటు ఖర్చు:
ఖర్చు అంశం | సగటు వ్యయం |
|---|---|
కోర్సు ఫీజులు | ₹7,111 |
పాఠ్యపుస్తకాలు, స్టేషనరీ | ₹2,002 |
🏙️ గ్రామీణ–పట్టణ కోర్సు ఫీజుల వ్యయం
ప్రాంతం | సగటు కోర్సు ఫీజు |
|---|---|
గ్రామీణ ప్రాంతాలు | ₹3,979 |
పట్టణ ప్రాంతాలు | ₹15,143 |
ముఖ్యాంశం: పట్టణ కుటుంబాలు గ్రామీణ కుటుంబాల కంటే పాఠశాల విద్య కోసం ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తున్నాయి. రవాణా, యూనిఫారాలు, పుస్తకాలు వంటి ఇతర విద్యా ఖర్చుల్లోనూ ఇదే ధోరణి కనిపించింది.
📖 ప్రైవేటు కోచింగ్ – Private Coaching
దేశవ్యాప్తంగా 27% విద్యార్థులు ప్రస్తుత విద్యా సంవత్సరంలో ప్రైవేటు కోచింగ్ తీసుకుంటున్నారు లేదా తీసుకున్నారు.
పట్టణ ప్రాంతాల్లో ప్రైవేటు కోచింగ్ తీసుకున్న విద్యార్థులు 30.7%.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 25.5%.
💰 ప్రైవేటు కోచింగ్పై సగటు వార్షిక వ్యయం
ప్రాంతం | ఒక్కో విద్యార్థిపై వ్యయం |
|---|---|
పట్టణ ప్రాంతాలు | ₹3,988 |
గ్రామీణ ప్రాంతాలు | ₹1,793 |
🎓 విద్యా స్థాయి ఆధారంగా ప్రైవేటు కోచింగ్ ఖర్చు
ప్రీ-ప్రైమరీ స్థాయి: ₹525.
హయ్యర్ సెకండరీ స్థాయి: ₹6,384.
హయ్యర్ సెకండరీ స్థాయిలో పట్టణ ప్రాంతాల వ్యయం: ₹9,950.
హయ్యర్ సెకండరీ స్థాయిలో గ్రామీణ ప్రాంతాల వ్యయం: ₹4,548.
ముఖ్యాంశం: విద్యా స్థాయి పెరిగే కొద్దీ ప్రైవేటు కోచింగ్ ఖర్చు కూడా పెరుగుతోంది.
👨👩👧 విద్యకు నిధులు సమకూర్చే ప్రధాన వనరులు
పాఠశాల విద్యకు ఖర్చు చేసిన విద్యార్థులలో మొదటి ప్రధాన ఆర్థిక వనరుగా కుటుంబ సభ్యులను పేర్కొన్న వారి శాతం:
నిధుల వనరు | గ్రామీణం | పట్టణం | మొత్తం |
|---|---|---|---|
కుటుంబంలోని ఇతర సభ్యులు | 95.3% | 94.4% | 95.0% |
గతంలో కుటుంబ సభ్యులుగా ఉన్నవారు | 2.5% | 2.2% | 2.4% |
ప్రభుత్వ స్కాలర్షిప్లు | 1.4% | 0.9% | 1.2% |
ఇతర వనరులు | 0.8% | 2.5% | 1.4% |
ముఖ్యాంశం: దేశవ్యాప్తంగా 95% మంది విద్యార్థుల పాఠశాల విద్యకు ప్రధానంగా కుటుంబ సభ్యులే నిధులు సమకూరుస్తున్నారు. ప్రభుత్వ స్కాలర్షిప్లను మొదటి ప్రధాన ఆర్థిక వనరుగా పేర్కొన్న విద్యార్థులు 1.2% మాత్రమే.
⚠️ నివేదికల సమాచారంపై ముఖ్యమైన గమనికలు
CMS: Telecom సర్వే ప్రధానంగా జాతీయ స్థాయి అంచనాల కోసం నిర్వహించారు. రాష్ట్ర స్థాయి అంచనాలు అందుబాటులో ఉన్న నమూనా ఆధారంగా రూపొందించినందున నమూనా పరిమాణం, Relative Standard Error (RSE)ను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
CMS: Educationలోనూ రాష్ట్ర స్థాయి అంచనాలను జాగ్రత్తగా అర్థం చేసుకోవాలని MoSPI సూచించింది.
Telecomలో ICT నైపుణ్యాల వివరాలు వ్యక్తులు స్వయంగా తెలిపిన సమాచారం ఆధారంగా సేకరించారు. ప్రత్యక్ష నైపుణ్య పరీక్షలు నిర్వహించలేదు.
Education సర్వేలో పాఠశాల విద్యా ఖర్చులు, ప్రైవేటు కోచింగ్ ఖర్చులను విడిగా లెక్కించారు. అందువల్ల NSS 75వ రౌండ్లోని పాత విద్యా వ్యయ గణాంకాలతో నేరుగా పోల్చరాదు.
సర్వే ఆధారంగా అంచనా వేసిన మొత్తం సంఖ్యలను ఖచ్చితమైన జనాభా గణనలుగా లేదా నేరుగా దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి లెక్కలుగా ఉపయోగించకూడదు.
🌟 CMS – 2025: Telecom, Education మధ్య తేడా
అంశం | CMS: Telecom | CMS: Education |
|---|---|---|
సర్వే కాలం | జనవరి–మార్చి 2025 | ఏప్రిల్–జూన్ 2025 |
విడుదల తేదీ | 29 మే 2025 | 26 ఆగస్టు 2025 |
ప్రధాన అంశం | మొబైల్, ఇంటర్నెట్, ICT నైపుణ్యాలు | పాఠశాల విద్య, విద్యా వ్యయాలు |
కుటుంబాల సంఖ్య | 34,950 | 52,085 |
వ్యక్తులు / విద్యార్థులు | 1,42,065 మంది | 57,742 మంది విద్యార్థులు |
NSS రౌండ్ | 80వది | 80వది |
డేటా సేకరణ | CAPI | CAPI |
📝 ముఖ్యమైన అంశాలు
📊 సర్వే పేరు: Comprehensive Modular Survey – 2025.
🏛️ నిర్వహించిన సంస్థ: NSO.
🏢 మంత్రిత్వ శాఖ: MoSPI.
🔢 NSS రౌండ్: 80వది.
📱 Telecom సర్వే కాలం: జనవరి–మార్చి 2025.
📚 Education సర్వే కాలం: ఏప్రిల్–జూన్ 2025.
📅 Telecom నివేదిక విడుదల: 29 మే 2025.
📅 Education నివేదిక విడుదల: 26 ఆగస్టు 2025.
📱 15–29 ఏళ్ల వారిలో మొబైల్ వినియోగం: 97.1%.
🌐 15–29 ఏళ్ల వారిలో ఇంటర్నెట్ వినియోగం: 94.3%.
📲 స్మార్ట్ఫోన్ ఉన్న కుటుంబాలు: 85.5%.
🛜 ఇంట్లో ఇంటర్నెట్ సదుపాయం ఉన్న కుటుంబాలు: 86.3%.
💳 ఆన్లైన్ బ్యాంకింగ్ చేయగల 15–29 ఏళ్ల వారిలో UPI వినియోగ సామర్థ్యం: 99.5%.
🏫 ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల నమోదు: 55.9%.
💰 ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఒక్కో విద్యార్థిపై సగటు వ్యయం: ₹2,863.
💵 ప్రభుత్వేతర పాఠశాలలో ఒక్కో విద్యార్థిపై సగటు వ్యయం: ₹25,002.
📖 ప్రైవేటు కోచింగ్ తీసుకున్న విద్యార్థులు: 27%.
👨👩👧 కుటుంబ సభ్యుల ద్వారా విద్యా ఖర్చులకు నిధులు పొందిన విద్యార్థులు: 95%.
📚 మూల సమాచారం
భారత ప్రభుత్వం – Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI), National Statistics Office (NSO):
Comprehensive Modular Survey: Telecom, 2025 – NSS Report No. 593, మే 2025.
Comprehensive Modular Survey: Education, 2025 – NSS 80వ రౌండ్, ఆగస్టు 2025.
Press Information Bureau – 29 మే 2025, 26 ఆగస్టు 2025 ప్రకటనలు.
గమనిక: CMS–2025 అనేది ఒకే అంశంపై వచ్చిన ఒక నివేదిక కాదు. Telecom, Education అనే రెండు వేర్వేరు మాడ్యులర్ సర్వేల సమాహారం. ప్రతి సర్వేకు ప్రత్యేక కాలవ్యవధి, నమూనా, ఫలితాలు ఉన్నాయి.
No comments:
Post a Comment