⏳ 88 రోజులు దాటినా రాష్ట్రపతి ఉభయ సభలను అధికారికంగా ప్రోరోగ్ చేయలేదు

 2026 ఆగస్టు 13న పార్లమెంటు వర్షాకాల సమావేశాలు నిరవధికంగా వాయిదా (Adjournment Sine Die) పడ్డాయి. అయితే 2026 నవంబర్ 9 నాటికి రాష్ట్రపతి లోక్‌సభ, రాజ్యసభలను అధికారికంగా ప్రోరోగ్ చేయలేదు. దీంతో ప్రోరోగేషన్ జరగని విరామం 88 రోజులకు చేరి, 2008లో నమోదైన 87 రోజుల రికార్డును అధిగమించింది.

🏛️ ప్రోరోగేషన్ అంటే ఏమిటి?

పార్లమెంటు ఒక సమావేశ కాలాన్ని అధికారికంగా ముగించే ప్రక్రియను ప్రోరోగేషన్ (Prorogation) అంటారు. రాష్ట్రపతి ఈ ప్రక్రియ ద్వారా లోక్‌సభను, రాజ్యసభను లేదా రెండు సభలనూ ప్రోరోగ్ చేయవచ్చు.

⚖️ రాజ్యాంగ నిబంధనలు

• ఆర్టికల్ 85(1): రాష్ట్రపతి పార్లమెంటు ఉభయ సభలను సమావేశపరుస్తారు. ఒక సెషన్ చివరి సమావేశానికి, తదుపరి సెషన్ మొదటి సమావేశానికి మధ్య ఆరు నెలలకు మించి విరామం ఉండకూడదు.

• ఆర్టికల్ 85(2)(a): రాష్ట్రపతి పార్లమెంటులోని ఏ సభనైనా లేదా ఉభయ సభలనూ ప్రోరోగ్ చేయవచ్చు.

• ఈ అధికారాన్ని సాధారణంగా కేంద్ర మంత్రి మండలి సలహా మేరకు వినియోగిస్తారు.

• సభ నిరవధికంగా వాయిదా పడిన తర్వాత ఎన్ని రోజుల్లోగా ప్రోరోగేషన్ జరగాలనే నిర్దిష్ట గడువును రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు.

⏳ గతంలో ప్రోరోగేషన్ జరగకుండా ఉన్న కాలాలు

• 1987 – 76 రోజులు

• 1989 – 54 రోజులు

• 2006 – 49 రోజులు

• 2008 – 87 రోజులు

• 2013 – 49 రోజులు

2026 నవంబర్ 9 నాటికి ఈ విరామం 88 రోజులకు చేరి, 2008లో నమోదైన 87 రోజుల రికార్డును దాటింది.

🔍 ప్రోరోగేషన్ ఆలస్యం కావడానికి కారణం ఏమిటి?

• ప్రోరోగేషన్ జరగకపోవడం వల్ల అదే పార్లమెంటరీ సెషన్‌ను అవసరమైతే తిరిగి సమావేశపరిచే అవకాశం కొనసాగుతుంది.

• మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation)కు సంబంధించిన ప్రతిపాదిత రాజ్యాంగ సవరణపై ప్రత్యేక సమావేశం నిర్వహించే అవకాశం ఉందని వార్తా కథనాల్లో చర్చ జరిగింది.

• అయితే ప్రత్యేక సమావేశం నిర్వహించడమే ప్రోరోగేషన్ ఆలస్యానికి ఖచ్చితమైన కారణమని నిర్ధారించలేము.

📚 ప్రోరోగేషన్ వల్ల కలిగే ప్రభావాలు

• పెండింగ్ బిల్లులు: సభలో పరిశీలనకు పెండింగ్‌లో ఉన్న బిల్లులు ప్రోరోగేషన్‌తో రద్దు కావు. తదుపరి సమావేశాల్లో వాటిపై చర్చను కొనసాగించవచ్చు.

• పెండింగ్ నోటీసులు: సభలో ఇంకా పరిష్కారం కాని నోటీసులు సాధారణంగా ప్రోరోగేషన్‌తో ముగుస్తాయి. అదే అంశాన్ని తదుపరి సమావేశంలో ప్రస్తావించాలంటే కొత్త నోటీసు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.

• ఇప్పటికే ప్రవేశపెట్టిన తీర్మానాలు: సభ ముందుకు వచ్చిన, ఇంకా పరిష్కారం కాని తీర్మానాలు కేవలం ప్రోరోగేషన్ వల్ల రద్దు కావు.

• పార్లమెంటరీ కమిటీలు: పార్లమెంటు సమావేశాలు జరగని సమయంలోనూ పార్లమెంటరీ కమిటీలు తమకు అప్పగించిన పనులను కొనసాగించగలవు.

📌 ప్రోరోగేషన్ ముఖ్య లక్షణాలు

• అధికారం: రాష్ట్రపతికి ఉంటుంది – ఆర్టికల్ 85(2)(a).

• సలహా: సాధారణంగా కేంద్ర మంత్రి మండలి సలహా మేరకు నిర్ణయం తీసుకుంటారు.

• సాధారణ ప్రక్రియ: స్పీకర్ లేదా ఛైర్మన్ సభను నిరవధికంగా వాయిదా (Adjournment Sine Die) వేసిన తర్వాత రాష్ట్రపతి ప్రోరోగేషన్ ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తారు.

• సాధారణ వ్యవధి: సాధారణంగా 2–4 రోజుల్లో ప్రోరోగేషన్ జరుగుతుంటుంది. అయితే ఇది సాధారణ పార్లమెంటరీ పద్ధతి మాత్రమే; రాజ్యాంగపరమైన తప్పనిసరి గడువు కాదు.

📖 నాలుగు పార్లమెంటరీ పదాల మధ్య తేడాలు

పదం	అర్థం
Adjournment	సభను కొంత సమయం లేదా తదుపరి తేదీ వరకు వాయిదా వేయడం.
Adjournment Sine Die	తదుపరి సమావేశ తేదీని ప్రకటించకుండా సభను నిరవధికంగా వాయిదా వేయడం.
Prorogation	రాష్ట్రపతి అధికారికంగా పార్లమెంటు సెషన్‌ను ముగించడం.
Dissolution	లోక్‌సభను రద్దు చేయడం; రాజ్యసభ శాశ్వత సభ కాబట్టి రద్దు కాదు.

⭐ ముఖ్యమైన అంశాలు