Showing posts with label PRIZES. Show all posts
Showing posts with label PRIZES. Show all posts

పరిణామక్రమ వీరులకు రసాయనశాస్త్రంలో 2018 నోబెల్

డార్విన్‌ సూత్రాలతో కొత్త ఎంజైమ్‌ల అభివృద్ధి
అమెరికా శాస్త్రవేత్తలు ఫ్రాన్సిస్‌ ఆర్నాల్డ్‌, జార్జ్‌ స్మిత్‌, బ్రిటన్‌ పరిశోధకుడు గ్రెగరీ వింటర్‌లకు రసాయనశాస్త్రంలో పురస్కారం
              జీవ పరిణామక్రమ సూత్రాల ఆధారంగా సరికొత్త ఎంజైమ్‌లను అభివృద్ధిచేసిన అమెరికా పరిశోధకురాలు ఫ్రాన్సిస్‌ ఆర్నాల్డ్‌, పరిశోధకుడు జార్జ్‌ పీ స్మిత్‌, బ్రిటన్‌ శాస్త్రవేత్త గ్రెగరీ వింటర్‌లను రసాయన శాస్త్రంలో 2018 నోబెల్‌ వరించింది. ఈ ఎంజైమ్‌లతో జీవ ఇంధనాలు మొదలుకొని ఔషధాల వరకూ అన్నింటినీ తయారుచేసేందుకు వీలుపడుతోంది. ‘‘2018 రసాయన నోబెల్‌ విజేతలు డార్విన్‌ పరిణామక్రమ సూత్రాలపై పట్టుసాధించారు. మానవాళికి అద్భుత ప్రయోజనాలు చేకూర్చేందుకు దీన్ని వారు ఉపయోగించారు’’అని స్వీడిష్‌ రాయల్‌ అకాడమీ ఆఫ్‌ సైన్సెస్‌  ప్రకటించింది. ముగ్గురు పరిశోధకులూ పరిణామక్రమానికి సంబంధించి ఒకే సూత్రాల (జన్యు మార్పులు, జన్యువుల ఎంపిక) సాయంతో భిన్న రంగాల్లో ఉపయోగపడే ప్రొటీన్లను అభివృద్ధిచేశారు.

 
 
పునఃసృష్టి
         ‘‘డార్విన్‌ సూత్రాలపై పరీక్షనాళికల్లో ఈ పరిశోధక త్రయం ప్రయోగాలు చేపట్టింది. పరిణామక్రమంపై మనకున్న అవగాహనను దీనికి జోడించి.. ఈ క్రమాన్ని పునఃసృష్టించింది’’అని నోబెల్‌ రసాయన విభాగం కమిటీ అధిపతి క్లాయిస్‌ గుస్టాఫ్సన్‌ తెలిపారు. ‘‘పరిణామక్రమాన్ని కొన్ని వేల రెట్ల వేగంతో వారు పరుగులు పెట్టించారు. కొత్త ప్రొటీన్ల ఉత్పత్తి దిశగా దాన్ని నడిపించారు’’అని ఆయన వివరించారు. కాలిఫోర్నియా సాంకేతిక విద్యా సంస్థలో 62ఏళ్ల ఆర్నాల్డ్‌ రసాయన ఇంజినీరింగ్‌ అధ్యాపకురాలిగా పనిచేస్తున్నారు. డీఎన్‌ఏ సవరణలకు ఆమె అనుసరించిన విధానంతో కొన్ని విషపూరిత శిలాజ ఇంధనాలకు ప్రత్యామ్నాయాలు దొరికాయి. కావాల్సిన ధర్మాలతో కొత్త ప్రొటీన్లను ఉత్పత్తి చేసేందుకు ఆమె విధానం ఉపయోగపడింది. చెరకు పిప్పి లాంటి పునర్వినియోగ ఇంధన వనరులతో జీవ ఇంధనాల తయారీ, పర్యావరణహిత రసాయనాల ఉత్పత్తికీ ఇది బాటలు పరిచింది. అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతల్లోనూ గిన్నెలు తోముకునే, వస్త్రాలు ఉతుక్కునే సబ్బులు సమర్థంగా పనిచేసేందుకూ ఈ విధానం సాయపడుతోంది. రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్‌ దక్కించుకున్న ఐదో మహిళగా ఆర్నాల్డ్‌ చరిత్ర సృష్టించారు. పురస్కారం కింద అందే రూ.7.40 కోట్లలో (1.01 మిలియన్ల డాలర్లు) సగం ఆమెకు, మిగతా సగం స్మిత్‌, వింటర్‌లకు పంచుతారు.

కొత్త యాంటీబాడీలు
         మిస్సౌరీ వర్సిటీలో స్మిత్‌, కేంబ్రిడ్జ్‌ వర్సిటీలో వింటర్‌ పరిశోధకులుగా కొనసాగుతున్నారు. వీరు ‘‘ఫేజ్‌ డిస్‌ప్లే’’గా పిలిచే సరికొత్త విధానాన్ని అభివృద్ధిచేశారు. దీనిలో బ్యాక్టీరియాకు సోకే వైరస్‌లను కొత్త ప్రొటీన్ల ఉత్పత్తికి ఉపయోగించుకోవచ్చు. దీర్ఘకాలంపాటు వేధించే కీళ్లవాతం, సొరియాసిస్‌ , పేగువాపు లాంటి రుగ్మతలకు కొత్త ఔషధాల తయారీకి వీరి పరిశోధన తోడ్పడుతోంది. శరీరంలోని విషపూరిత పదార్థాలను నిర్వీర్యం చేయడం, వ్యాధి నిరోధక కణాల అసాధారణ స్పందనలను నియంత్రించడం, శరీరం మొత్తం వ్యాపించకుండా క్యాన్సర్‌ కణాలను నియంత్రించడం లాంటి చర్యలకు ఉపయోగపడే యాంటీబాడీల ఉత్పత్తికీ బాటలు పరుస్తోంది. ‘‘స్మిత్‌, వింటర్‌ల పరిశోధనలు తక్కువ దుష్ప్రభావాలతో మెరుగ్గాపనిచేసే యాంటీబయోటిక్స్‌ అభివృద్ధికి బాటలుపరిచాయి’’అని అకాడమీ పేర్కొంది.

శక్తిమంతమైన విధానమిదీ: ఆర్నాల్డ్‌
           ‘‘అత్యంత అద్భుతమైన, క్లిష్టమైన, భిన్నంగా పనిచేసే పదార్థాలు, జీవులకు పరిణామక్రమం జన్మనిచ్చింది. దీన్ని ఉపయోగించి ఇప్పటివరకూ ఏ మనిషికీ తెలియని కొత్త ప్రొటీన్లు, పదార్థాలను సృష్టించొచ్చు. పరిణామక్రమం అనేది ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తిమంతమైన ఇంజినీరింగ్‌ విధానం. మనల్ని వెంటాడుతున్న సమస్యలకు పరిష్కారాలను కనుగొనేందుకు దీన్ని మనం ఉపయోగించుకోవచ్చు. పెట్రోలు, డీజిల్‌ లాంటి ఇంధనాల ఉత్పత్తికి నేలలోని చమురు తెగ తోడేయకుండా మొక్కల్లో దాగున్న సౌరశక్తిని ఉపయోగించుకునేందుకూ ఇది సాయపడుతుంది’’అని ఆర్నాల్డ్‌ తెలిపారు.

 

‘దృష్టిప్రదాత’లకు 2018 భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్



లేజర్‌ రంగ దిగ్గజాలకు భౌతికశాస్త్రంలో పురస్కారం
ఆర్థర్‌ ఆష్కిన్‌, గెరార్డ్‌ మౌరూ, డోనా స్ట్రిక్‌ల్యాండ్‌లకు దక్కిన గౌరవం

             లేజర్‌ రంగంలో అద్భుత ఆవిష్కరణలు చేసిన ముగ్గురు విశిష్ఠ పరిశోధకులకు  భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్‌ 2018 పురస్కారం దక్కింది. వీరి పరిశోధనల ఫలితంగా దృష్టి లోపాలను సరిదిద్దే శస్త్రచికిత్సల కోసం అధునాతన సాధనాల రూపకల్పనకు వీలు కలిగింది. పారిశ్రామిక రంగంలోనూ పురోగతికి దోహదపడింది.
 

          అమెరికాకు చెందిన ఆర్థర్‌ ఆష్కిన్‌ (96), ఫ్రాన్స్‌ పరిశోధకుడు గెరార్డ్‌ మౌరూ (74), కెనడా శాస్త్రవేత్త డోనా స్ట్రిక్‌ల్యాండ్‌ (55) ఈ అవార్డులకు ఎంపికయ్యారు. నోబెల్‌ పురస్కారాల చరిత్రలో భౌతికశాస్త్ర విభాగం కింద అవార్డుకు ఎంపికైన మూడో మహిళగా డోనా ఘనత సాధించారు. అలాగే ఈ పురస్కారాన్ని పొందిన అత్యంత పెద్ద వయస్కుడిగా ఆర్థర్‌ ఆష్కిన్‌ నిలిచారు. ఇప్పటివరకూ లియోనిడ్‌ హుర్విజ్‌ పేరిట ఉన్న రికార్డును ఆయన అధిగమించారు. 2007లో ఆర్థిక శాస్త్రంలో పురస్కారాన్ని అందుకునేనాటికి లియోనిడ్‌ వయసు 90 ఏళ్లు.

           పురస్కారం కింద అందే రూ.7.35 కోట్లలో సగం సొమ్ము ఆర్థర్‌కు, మిగతా మొత్తాన్ని గెరార్డ్‌, డోనాలకు పంచుతున్నట్లు నోబెల్‌ ఎంపిక కమిటీ ‘రాయల్‌ స్వీడిష్‌ అకాడమీ ఆఫ్‌ సైన్సెస్‌’ పేర్కొంది.
            లేజర్‌ పుంజ ‘వేళ్ల’తో రేణువులు, పరమాణువులు, వైరస్‌లు ఇతర సజీవ కణాలను ఒడిసిపట్టుకోగలిగే ఆప్టికల్‌ ట్వీజర్లను ఆవిష్కరించినందుకు ఆష్కిన్‌కు ఈ గౌరవం దక్కింది. కాంతిలోని రేడియో పీడనాన్ని ఉపయోగించుకొని వస్తువులను కదిలించడం దీని ప్రత్యేకత. ఇది సైన్స్‌ కాల్పనిక సాహిత్యంలో ఉండేదని, దీన్ని ఆచరణలోకి తీసుకురావాలన్నది ఎప్పటినుంచో ఉన్న కల అని నోబెల్‌ ఎంపిక కమిటీ పేర్కొంది. 1987లో ఆష్కిన్‌ ఈ ఆవిష్కారాన్ని చేశారు. నాడు ఆయన తన ట్వీజర్ల సాయంతో సజీవ బ్యాక్టీరియాను ఒడిసిపట్టారు. ఈ క్రమంలో ఆ జీవులకు ఎలాంటి హాని కలగకపోవడం విశేషం.
             మరోవైపు అత్యంత స్వల్పస్థాయి ఆప్టికల్‌ ప్రకంపనలను సృష్టించే ఒక విధానాన్ని అభివృద్ధి చేసినందుకు గెరార్డ్‌, మౌరూలను ఈ అవార్డు వరించింది. మానవులు సృష్టించిన వాటిలో అత్యంత స్వల్పస్థాయితో ఎక్కువ తీవ్రత కలిగిన లేజర్‌ ప్రకంపనలు ఇవే. ఈ విధానాన్ని కంటిచూపులో లోపాన్ని సరిదిద్దేందుకు ఉపయోగిస్తున్నారు. అసాధారణ కాంతి మౌలికవసతుల (ఈఎల్‌ఐ) ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలోనూ మౌరు కృషి చేశారు. దీనిని ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తిమంతమైన లేజర్లలో ఒకటిగా చెబుతున్నారు. భవిష్యత్‌లో ఇది అణు వ్యర్థాల సమస్యను పరిష్కరించేందుకు, క్యాన్సర్‌ చికిత్సకు, అంతరిక్ష వ్యర్థాలను శుభ్రం చేయడానికి అక్కరకొస్తాయని భావిస్తున్నారు.
 
మహిళామణి
                మహిళలకు అరుదైన భౌతికశాస్త్ర నోబెల్‌ను దక్కించుకోవడం తనకు ఆనందంగా ఉందని డోనా చెప్పారు. మహిళా భౌతికశాస్త్రవేత్తల్లో తానూ ఒకరిగా ఉండటం గౌరవంగా భావిస్తున్నట్లు తెలిపారు. ఆమెకు ముందు మేరీ క్యూరీ (1903), జియోపెర్ట్‌ మేయర్‌ (1963)లకు భౌతికశాస్త్రంలో పురస్కారాల దక్కాయి. క్యూరీకి (1911) రసాయన శాస్త్రంలోనూ నోబెల్‌ దక్కడం విశేషం. తద్వారా రెండుసార్లు ఈ విశిష్ఠ పురస్కారాన్ని సాధించిన తొలి మహిళగా ఆమె గుర్తింపు పొందారు. ఆమె భర్త, కుమార్తెలిద్దరికీ వివిధ విభాగాల్లో నోబెల్‌ పురస్కారాలు దక్కాయి. దీంతో క్యూరీ కుటుంబానికి ఐదు నోబెల్స్‌ లభించినట్లయింది.

క్యాన్సర్‌పై పోరాటానికి 2018 నోబెల్

2018 నోబెల్‌ వైద్య పురస్కారాన్ని దక్కించుకున్న అమెరికా, జపాన్‌ శాస్త్రవేత్తల ద్వయం
రోగనిరోధక శక్తి నిపుణులను వరించిన అత్యున్నత అవార్డు

         క్యాన్సర్‌ చికిత్సలో విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చిన అమెరికా పరిశోధకుడు జేమ్స్‌ అలిసన్‌, జపాన్‌ శాస్త్రవేత్త తాసుకు హోంజోలను వైద్య నోబెల్‌ వరించింది. వ్యాధిపై పోరాడేలా రోగనిరోధక వ్యవస్థను క్రియాశీలం చేయడంపై వీరు చేపట్టిన పరిశోధనలకు స్వీడిష్‌ అకాడమీ పట్టంకట్టింది. సంప్రదాయ చికిత్సల్లో నేరుగా క్యాన్సర్‌ కణాలనే వైద్యులు లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంటారు. అయితే రోగనిరోధక వ్యవస్థను క్రియాశీలం చేయడం ద్వారా వేగంగా వ్యాధికి కళ్లెం వేయడంపై ఈ ద్వయం దృష్టి కేంద్రీకరించింది. దీంతో శక్తిమంతమైన అధునాతన చికిత్సా విధానాలకు మార్గం సుగమమైంది. ‘‘ఈ విధానం క్యాన్సర్‌ చికిత్సల్లో విప్లవాత్మక మార్పులను తీసుకొచ్చింది. వ్యాధిపై పోరాటంలో వైద్యుల ఆలోచనా విధానాన్ని మార్చేసింది’’అని నోబెల్‌ అసెంబ్లీ వ్యాఖ్యానించింది.
 
 

ప్రొటీన్లే లక్ష్యం
          రోగనిరోధక కణాలు కొన్ని ప్రొటీన్లు ఉత్పత్తి చేస్తుంటాయి. ఒక్కోసారి ఇవే రోగనిరోధక వ్యవస్థ చేతిలో క్యాన్సర్‌ కణాలు హతం కాకుండా అడ్డుకుంటాయి. ఈ పరిణామాన్నే ‘బ్రేక్‌’గా పిలుస్తున్నారు. బ్రేక్‌ సామర్థ్యాన్ని కచ్చితంగా అంచనావేస్తూ.. రోగనిరోధక వ్యవస్థను క్రియాశీలం చేయడంలో అలిసన్‌ విజయం సాధించారు. ఇదే సమయంలో బ్రేక్‌గా పనిచేస్తున్న కొత్త ప్రొటీన్లు లైజండ్‌ పీడీ-1లను హోంజో కనుగొన్నారు. ‘‘క్యాన్సర్‌పై పోరాటంలో భాగంగా రోగనిరోధక శక్తిపై గత వంద ఏళ్లుగా పరిశోధనలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. అలిసన్‌, హోంజోల ముందువరకూ  గుర్తించదగిన పురోగతి కనిపించలేదనే చెప్పాలి’’అని అకాడమీ తెలిపింది. అలిసన్‌ పరిశోధన ఆధారంగా తయారుచేసిన ఔషధానికి ఇప్పటికే అమెరికా ఆహార, ఔషధ పరిపాలన విభాగం పచ్చజెండా ఊపింది. మెలనోమాపై చికిత్సకు వైద్యులు దీన్ని సూచిస్తున్నారు.


2004లోనే ఆసియా నోబెల్‌
         అలిసన్‌.. టెక్సాస్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో, హోంజో క్యోటో వర్సిటీలో ప్రొఫెసర్లుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. తమ పరిశోధనలకు గాను వీరిద్దరూ 2014లో ‘ఆసియా నోబెల్‌’గా పరిగణించే టాంగ్‌ ప్రైజ్‌ను గెల్చుకున్నారు.

ఊహించనేలేదు: అలిసన్‌
‘‘ఇలాంటి ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారం రావడంతో చాలా గర్వంగా అనిపిస్తోంది. నా పరిశోధన ఇంత అద్భుత ఫలితాలను సాధిస్తుందని ఏనాడూ ఊహించలేదు. తాజా విధానంలో చికిత్స పూర్తిచేసుకున్న రోగులను కలుస్తుంటే చాలా భావోద్వేగానికి లోనవుతున్నా. శాస్త్రీయ పరిశోధనల శక్తి, శరీర పనితీరుపై మన అవగాహన, కొత్త విషయాలపై మన తరం అభిలాషకు వీరు నిలువెత్తు సాక్ష్యాలు’’అని అలిసన్‌ వివరించారు. 1995లో టీ-కణాల చర్యలను నియంత్రించే సీటీఎల్‌ఏ-4 గ్రాహకాలను గుర్తించిన ఇద్దరు పరిశోధకుల్లో అలిసన్‌ కూడా ఒకరు. ఒక రకమైన తెల్లరక్త కణాలే ఈ టీ-కణాలు. ఇవి వ్యాధులపై పోరాటంలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి.

కృషి కొనసాగిస్తా: హోంజో
మరోవైపు తన కృషిని కొనసాగిస్తానని హోంజో ప్రతినబూనారు. ‘‘నా పరిశోధనను కొనసాగించాలని ఉంది. దీంతో మరింత మంది క్యాన్సర్‌ రోగులను కాపాడొచ్చు’’అని ఆయన విలేకరులతో చెప్పారు. మంగళవారం భౌతికశాస్త్రంలో, బుధవారం రసాయన శాస్త్రంలో, శుక్రవారం శాంతి విభాగంలో, 8న ఆర్థిక శాస్త్రంలో నోబెల్‌ పురస్కారాలను ప్రకటిస్తారు. ఈసారి స్వీడిష్‌ అకాడమీ.. సాహిత్య విభాగంలో పురస్కారాన్ని ప్రకటించడంలేదు. 1949 తర్వాత ఇలాంటి పరిణామం జరగడం ఇదే మొదటిసారి. ‘మీటూ కుంభకోణం’, తీవ్రస్థాయి అంతర్గత కుమ్ములాటల కారణంగా అకాడమీ పనితీరు అస్తవ్యస్తమైంది.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...