ప్రపంచంలోని మహిళలు, పురుషుల మధ్య వివిధ రంగాల్లో ఉన్న అంతరాన్ని అంచనా వేయడానికి ప్రపంచ ఆర్థిక వేదిక (World Economic Forum – WEF) ప్రతి సంవత్సరం గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ ఇండెక్స్ను విడుదల చేస్తుంది.
2025 సంవత్సరానికి సంబంధించిన నివేదికను 2025 జూన్ 11న విడుదల చేసింది. ఇది ఈ సూచీకి సంబంధించిన 19వ ఎడిషన్. ఈ సూచీ ద్వారా ఆర్థిక, విద్య, ఆరోగ్యం, రాజకీయ రంగాల్లో మహిళలు, పురుషుల మధ్య ఎంతవరకు సమానత్వం సాధించబడిందో అంచనా వేస్తారు.
📌 1. సూచీ – ముఖ్యమైన వివరాలు
సూచీ పేరు: Global Gender Gap Index – 2025.
విడుదల చేసిన సంస్థ: World Economic Forum (WEF).
విడుదల తేదీ: 11 జూన్ 2025.
ఎడిషన్: 19వది.
పరిశీలించిన దేశాలు / ఆర్థిక వ్యవస్థలు: 148.
మొత్తం సూచికలు: 14.
మూల్యాంకన రంగాలు: 4.
ప్రపంచ సగటు లింగ సమానత్వ స్కోరు: 68.8%.
భారతదేశం ర్యాంకు: 131వ స్థానం.
భారతదేశం స్కోరు: 64.4%.
📖 2. గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ ఇండెక్స్ అంటే ఏమిటి?
మహిళలు, పురుషుల మధ్య అవకాశాలు, వనరులు, ప్రాతినిధ్యం, సాధించిన ఫలితాల్లోని అంతరాన్ని ఈ సూచీ కొలుస్తుంది. సూచీ స్కోరు 0 నుంచి 1 మధ్య ఉంటుంది. స్కోరును శాతంగా కూడా చూపిస్తారు. 1.000 లేదా 100% అంటే కొలిచిన అంశంలో పూర్తి లింగ సమానత్వం సాధించినట్లు; 0.800 అంటే 80% అంతరం మూసుకుపోయినట్లు అర్థం.
ముఖ్యమైన విషయం: ఈ సూచీ మహిళల సంపూర్ణ సామాజిక స్థితిని కాకుండా, మహిళలు–పురుషుల మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని (Gender Gap) కొలుస్తుంది.
⚖️ 3. లింగ సమానత్వాన్ని అంచనా వేసే నాలుగు ప్రధాన రంగాలు
💼 ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాలు (Economic Participation and Opportunity)
కార్మిక శక్తిలో మహిళల భాగస్వామ్యం.
వేతన సమానత్వం, అంచనా వేయబడిన ఆదాయ సమానత్వం.
శాసనసభ్యులు, సీనియర్ అధికారులు, మేనేజర్లుగా మహిళల ప్రాతినిధ్యం.
వృత్తిపరమైన, సాంకేతిక ఉద్యోగాల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం.
📚 విద్యా సాధన (Educational Attainment)
అక్షరాస్యత.
ప్రాథమిక విద్యలో నమోదు.
మాధ్యమిక విద్యలో నమోదు.
ఉన్నత విద్యలో నమోదు.
❤️ ఆరోగ్యం, మనుగడ (Health and Survival)
జనన సమయంలో లింగ నిష్పత్తి (Sex Ratio at Birth).
ఆరోగ్యకరమైన జీవన కాలం (Healthy Life Expectancy).
🏛️ రాజకీయ సాధికారత (Political Empowerment)
పార్లమెంటులో మహిళల ప్రాతినిధ్యం.
మంత్రివర్గంలో మహిళల ప్రాతినిధ్యం.
గత 50 సంవత్సరాల్లో మహిళలు దేశాధినేతలుగా పనిచేసిన కాలం.
🥇 4. ప్రపంచంలో తొలి 10 స్థానాలు – 2025
ర్యాంకు | దేశం | స్కోరు |
|---|---|---|
1 | 🇮🇸 ఐస్లాండ్ | 92.6% |
2 | 🇫🇮 ఫిన్లాండ్ | 87.9% |
3 | 🇳🇴 నార్వే | 86.3% |
4 | 🇬🇧 యునైటెడ్ కింగ్డమ్ | 83.8% |
5 | 🇳🇿 న్యూజిలాండ్ | 82.7% |
6 | 🇸🇪 స్వీడన్ | 81.7% |
7 | 🇲🇩 మాల్డోవా | 81.3% |
8 | 🇳🇦 నమీబియా | 81.1% |
9 | 🇩🇪 జర్మనీ | 80.3% |
10 | 🇮🇪 ఐర్లాండ్ | 80.1% |
ముఖ్యాంశాలు:
ఐస్లాండ్ వరుసగా 16వ సంవత్సరం మొదటి స్థానంలో నిలిచింది.
90% కంటే ఎక్కువ లింగ సమానత్వ స్కోరు సాధించిన ఏకైక దేశం ఐస్లాండ్.
తొలి 10 స్థానాల్లో యూరప్కు చెందిన ఎనిమిది దేశాలు ఉన్నాయి.
న్యూజిలాండ్, నమీబియా యూరప్ వెలుపల నుంచి తొలి 10 స్థానాల్లో నిలిచాయి.
🔻 5. ప్రపంచంలో చివరి 10 స్థానాలు – 2025
ర్యాంకు | దేశం | స్కోరు |
|---|---|---|
139 | 🇪🇬 ఈజిప్ట్ | 62.5% |
140 | 🇲🇱 మాలి | 61.7% |
141 | 🇩🇿 అల్జీరియా | 61.4% |
142 | 🇳🇪 నైజర్ | 61.3% |
143 | 🇨🇩 డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో | 60.1% |
144 | 🇬🇳 గినియా | 59.5% |
145 | 🇮🇷 ఇరాన్ | 58.3% |
146 | 🇹🇩 చాద్ | 57.1% |
147 | 🇸🇩 సూడాన్ | 57.0% |
148 | 🇵🇰 పాకిస్థాన్ | 56.7% |
ప్రపంచంలో చివరి స్థానం: పాకిస్థాన్ – 148వ స్థానం, 56.7% స్కోరు.
🇮🇳 6. ప్రపంచ లింగ సమానత్వ సూచీలో భారతదేశం
2025 నివేదికలో భారతదేశం 148 దేశాల్లో 131వ స్థానంలో, 64.4% స్కోరుతో నిలిచింది.
2024తో పోలిస్తే భారత్ ర్యాంకు మూడు స్థానాలు దిగజారింది. ఇతర దేశాల పనితీరు మెరుగుపడటంతో సాపేక్ష ర్యాంకు తగ్గింది.
అయితే భారతదేశం మొత్తం స్కోరు 0.3 శాతం పాయింట్లు మెరుగుపడింది.
ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాల విభాగంలో 40.7% స్కోరు సాధించింది.
విద్యా సాధన విభాగంలో 97.1% స్కోరు సాధించింది.
కార్మిక శక్తిలో మహిళల భాగస్వామ్యానికి సంబంధించిన సమానత్వ స్కోరు 45.9%గా ఉంది.
అంచనా ఆదాయ సమానత్వ స్కోరు 29.9%గా ఉంది.
భారత పార్లమెంటులో మహిళల ప్రాతినిధ్యం 13.8%కు తగ్గింది.
మంత్రివర్గంలో మహిళల వాటా 5.6%గా ఉంది.
ఆరోగ్యం, మనుగడ విభాగంలో జనన సమయంలో లింగ నిష్పత్తి, ఆరోగ్యకరమైన జీవన కాలం సూచికల మెరుగుదల వల్ల భారత్ మెరుగైన సమానత్వాన్ని నమోదు చేసింది.
📊 భారతదేశం – ముఖ్యమైన సూచికలు
అంశం | 2025 గణాంకం |
|---|---|
మొత్తం ర్యాంకు | 131 |
మొత్తం స్కోరు | 64.4% |
ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాలు | 40.7% |
విద్యా సాధన | 97.1% |
కార్మిక శక్తి భాగస్వామ్య సమానత్వం | 45.9% |
అంచనా ఆదాయ సమానత్వం | 29.9% |
పార్లమెంటులో మహిళల ప్రాతినిధ్యం | 13.8% |
మంత్రివర్గంలో మహిళల వాటా | 5.6% |
🌏 7. భారతదేశ పొరుగు దేశాలతో పోలిక – 2025
దక్షిణాసియా ప్రాంతంలోని ఏడు దేశాల ప్రపంచ ర్యాంకులు, స్కోర్లు:
దేశం | ప్రపంచ ర్యాంకు | స్కోరు |
|---|---|---|
🇧🇩 బంగ్లాదేశ్ | 24 | 77.5% |
🇧🇹 భూటాన్ | 119 | 66.3% |
🇳🇵 నేపాల్ | 125 | 64.8% |
🇱🇰 శ్రీలంక | 130 | 64.5% |
🇮🇳 భారత్ | 131 | 64.4% |
🇲🇻 మాల్దీవులు | 138 | 62.6% |
🇵🇰 పాకిస్థాన్ | 148 | 56.7% |
ముఖ్యాంశాలు:
దక్షిణాసియాలో బంగ్లాదేశ్ 24వ స్థానంతో ముందుంది.
భారత్ 131వ స్థానంలో ఉంది; శ్రీలంక 130వ స్థానంతో భారత్ కంటే ఒక స్థానం ముందుంది.
పాకిస్థాన్ 148వ స్థానంలో ఉంది.
దక్షిణాసియా దేశాల్లో బంగ్లాదేశ్ మాత్రమే ప్రపంచ తొలి 50 స్థానాల్లో ఉంది.
📊 8. ప్రపంచ స్థాయిలో నాలుగు రంగాల పనితీరు
రంగం | మూసివేయబడిన లింగ అంతరం |
|---|---|
❤️ ఆరోగ్యం, మనుగడ | 96.2% |
📚 విద్యా సాధన | 95.1% |
💼 ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాలు | 61.0% |
🏛️ రాజకీయ సాధికారత | 22.9% |
విశ్లేషణ: ఆరోగ్యం, విద్య రంగాల్లో లింగ అంతరం ఎక్కువగా తగ్గింది. అయితే ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, రాజకీయ సాధికారత రంగాల్లో ఇంకా గణనీయమైన అంతరం మిగిలి ఉంది.
⏳ 9. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పూర్తి లింగ సమానత్వానికి ఇంకా ఎంత సమయం?
2025లో 148 ఆర్థిక వ్యవస్థల ప్రపంచ సగటు లింగ సమానత్వ స్కోరు: 68.8%.
2024, 2025 రెండు ఎడిషన్లలో ఉన్న 145 దేశాల స్థిర సమూహంలో స్కోరు 68.4% నుంచి 68.8%కు పెరిగింది.
2006 నుంచి నిరంతరంగా సూచీలో ఉన్న 100 దేశాల పురోగతి వేగాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పూర్తి లింగ సమానత్వం సాధించడానికి ఇంకా 123 సంవత్సరాలు పడుతుందని WEF అంచనా వేసింది.
ప్రస్తుత వేగం కొనసాగితే రాజకీయ సాధికారతలో పూర్తి సమానత్వానికి 162 సంవత్సరాలు, ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాల్లో 135 సంవత్సరాలు పట్టవచ్చని నివేదిక అంచనా వేసింది.
🌟 10. గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ ఇండెక్స్ ప్రాముఖ్యత
దేశాల మధ్య మహిళలు–పురుషుల అవకాశాలు, ఫలితాల్లోని అంతరాన్ని పోల్చడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
ఆర్థిక, విద్య, ఆరోగ్యం, రాజకీయ రంగాల్లో పురోగతిని అంచనా వేస్తుంది.
విధాన రూపకల్పనలో ప్రభుత్వాలకు, పరిశోధకులకు, అంతర్జాతీయ సంస్థలకు మార్గదర్శక సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.
లింగ సమానత్వాన్ని మెరుగుపరచాల్సిన రంగాలను గుర్తించడానికి సహాయపడుతుంది.

No comments:
Post a Comment