🌍 ప్రపంచ లింగ సమానత్వ సూచీ – 2025

ప్రపంచంలోని మహిళలు, పురుషుల మధ్య వివిధ రంగాల్లో ఉన్న అంతరాన్ని అంచనా వేయడానికి ప్రపంచ ఆర్థిక వేదిక (World Economic Forum – WEF) ప్రతి సంవత్సరం గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ ఇండెక్స్‌ను విడుదల చేస్తుంది.

2025 సంవత్సరానికి సంబంధించిన నివేదికను 2025 జూన్ 11న విడుదల చేసింది. ఇది ఈ సూచీకి సంబంధించిన 19వ ఎడిషన్. ఈ సూచీ ద్వారా ఆర్థిక, విద్య, ఆరోగ్యం, రాజకీయ రంగాల్లో మహిళలు, పురుషుల మధ్య ఎంతవరకు సమానత్వం సాధించబడిందో అంచనా వేస్తారు.


 

📌 1. సూచీ – ముఖ్యమైన వివరాలు

  • సూచీ పేరు: Global Gender Gap Index – 2025.

  • విడుదల చేసిన సంస్థ: World Economic Forum (WEF).

  • విడుదల తేదీ: 11 జూన్ 2025.

  • ఎడిషన్: 19వది.

  • పరిశీలించిన దేశాలు / ఆర్థిక వ్యవస్థలు: 148.

  • మొత్తం సూచికలు: 14.

  • మూల్యాంకన రంగాలు: 4.

  • ప్రపంచ సగటు లింగ సమానత్వ స్కోరు: 68.8%.

  • భారతదేశం ర్యాంకు: 131వ స్థానం.

  • భారతదేశం స్కోరు: 64.4%.

📖 2. గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ ఇండెక్స్ అంటే ఏమిటి?

మహిళలు, పురుషుల మధ్య అవకాశాలు, వనరులు, ప్రాతినిధ్యం, సాధించిన ఫలితాల్లోని అంతరాన్ని ఈ సూచీ కొలుస్తుంది. సూచీ స్కోరు 0 నుంచి 1 మధ్య ఉంటుంది. స్కోరును శాతంగా కూడా చూపిస్తారు. 1.000 లేదా 100% అంటే కొలిచిన అంశంలో పూర్తి లింగ సమానత్వం సాధించినట్లు; 0.800 అంటే 80% అంతరం మూసుకుపోయినట్లు అర్థం.

ముఖ్యమైన విషయం: ఈ సూచీ మహిళల సంపూర్ణ సామాజిక స్థితిని కాకుండా, మహిళలు–పురుషుల మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని (Gender Gap) కొలుస్తుంది.

⚖️ 3. లింగ సమానత్వాన్ని అంచనా వేసే నాలుగు ప్రధాన రంగాలు

💼 ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాలు (Economic Participation and Opportunity)

  • కార్మిక శక్తిలో మహిళల భాగస్వామ్యం.

  • వేతన సమానత్వం, అంచనా వేయబడిన ఆదాయ సమానత్వం.

  • శాసనసభ్యులు, సీనియర్ అధికారులు, మేనేజర్లుగా మహిళల ప్రాతినిధ్యం.

  • వృత్తిపరమైన, సాంకేతిక ఉద్యోగాల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం.

📚 విద్యా సాధన (Educational Attainment)

  • అక్షరాస్యత.

  • ప్రాథమిక విద్యలో నమోదు.

  • మాధ్యమిక విద్యలో నమోదు.

  • ఉన్నత విద్యలో నమోదు.

❤️ ఆరోగ్యం, మనుగడ (Health and Survival)

  • జనన సమయంలో లింగ నిష్పత్తి (Sex Ratio at Birth).

  • ఆరోగ్యకరమైన జీవన కాలం (Healthy Life Expectancy).

🏛️ రాజకీయ సాధికారత (Political Empowerment)

  • పార్లమెంటులో మహిళల ప్రాతినిధ్యం.

  • మంత్రివర్గంలో మహిళల ప్రాతినిధ్యం.

  • గత 50 సంవత్సరాల్లో మహిళలు దేశాధినేతలుగా పనిచేసిన కాలం.

🥇 4. ప్రపంచంలో తొలి 10 స్థానాలు – 2025

ర్యాంకు

దేశం

స్కోరు

1

🇮🇸 ఐస్‌లాండ్

92.6%

2

🇫🇮 ఫిన్లాండ్

87.9%

3

🇳🇴 నార్వే

86.3%

4

🇬🇧 యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్

83.8%

5

🇳🇿 న్యూజిలాండ్

82.7%

6

🇸🇪 స్వీడన్

81.7%

7

🇲🇩 మాల్డోవా

81.3%

8

🇳🇦 నమీబియా

81.1%

9

🇩🇪 జర్మనీ

80.3%

10

🇮🇪 ఐర్లాండ్

80.1%

ముఖ్యాంశాలు:

  • ఐస్‌లాండ్ వరుసగా 16వ సంవత్సరం మొదటి స్థానంలో నిలిచింది.

  • 90% కంటే ఎక్కువ లింగ సమానత్వ స్కోరు సాధించిన ఏకైక దేశం ఐస్‌లాండ్.

  • తొలి 10 స్థానాల్లో యూరప్‌కు చెందిన ఎనిమిది దేశాలు ఉన్నాయి.

  • న్యూజిలాండ్, నమీబియా యూరప్ వెలుపల నుంచి తొలి 10 స్థానాల్లో నిలిచాయి.

🔻 5. ప్రపంచంలో చివరి 10 స్థానాలు – 2025

ర్యాంకు

దేశం

స్కోరు

139

🇪🇬 ఈజిప్ట్

62.5%

140

🇲🇱 మాలి

61.7%

141

🇩🇿 అల్జీరియా

61.4%

142

🇳🇪 నైజర్

61.3%

143

🇨🇩 డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో

60.1%

144

🇬🇳 గినియా

59.5%

145

🇮🇷 ఇరాన్

58.3%

146

🇹🇩 చాద్

57.1%

147

🇸🇩 సూడాన్

57.0%

148

🇵🇰 పాకిస్థాన్

56.7%

ప్రపంచంలో చివరి స్థానం: పాకిస్థాన్ – 148వ స్థానం, 56.7% స్కోరు.

🇮🇳 6. ప్రపంచ లింగ సమానత్వ సూచీలో భారతదేశం

2025 నివేదికలో భారతదేశం 148 దేశాల్లో 131వ స్థానంలో, 64.4% స్కోరుతో నిలిచింది.

  • 2024తో పోలిస్తే భారత్ ర్యాంకు మూడు స్థానాలు దిగజారింది. ఇతర దేశాల పనితీరు మెరుగుపడటంతో సాపేక్ష ర్యాంకు తగ్గింది.

  • అయితే భారతదేశం మొత్తం స్కోరు 0.3 శాతం పాయింట్లు మెరుగుపడింది.

  • ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాల విభాగంలో 40.7% స్కోరు సాధించింది.

  • విద్యా సాధన విభాగంలో 97.1% స్కోరు సాధించింది.

  • కార్మిక శక్తిలో మహిళల భాగస్వామ్యానికి సంబంధించిన సమానత్వ స్కోరు 45.9%గా ఉంది.

  • అంచనా ఆదాయ సమానత్వ స్కోరు 29.9%గా ఉంది.

  • భారత పార్లమెంటులో మహిళల ప్రాతినిధ్యం 13.8%కు తగ్గింది.

  • మంత్రివర్గంలో మహిళల వాటా 5.6%గా ఉంది.

  • ఆరోగ్యం, మనుగడ విభాగంలో జనన సమయంలో లింగ నిష్పత్తి, ఆరోగ్యకరమైన జీవన కాలం సూచికల మెరుగుదల వల్ల భారత్ మెరుగైన సమానత్వాన్ని నమోదు చేసింది.

📊 భారతదేశం – ముఖ్యమైన సూచికలు

అంశం

2025 గణాంకం

మొత్తం ర్యాంకు

131

మొత్తం స్కోరు

64.4%

ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాలు

40.7%

విద్యా సాధన

97.1%

కార్మిక శక్తి భాగస్వామ్య సమానత్వం

45.9%

అంచనా ఆదాయ సమానత్వం

29.9%

పార్లమెంటులో మహిళల ప్రాతినిధ్యం

13.8%

మంత్రివర్గంలో మహిళల వాటా

5.6%

🌏 7. భారతదేశ పొరుగు దేశాలతో పోలిక – 2025

దక్షిణాసియా ప్రాంతంలోని ఏడు దేశాల ప్రపంచ ర్యాంకులు, స్కోర్లు:

దేశం

ప్రపంచ ర్యాంకు

స్కోరు

🇧🇩 బంగ్లాదేశ్

24

77.5%

🇧🇹 భూటాన్

119

66.3%

🇳🇵 నేపాల్

125

64.8%

🇱🇰 శ్రీలంక

130

64.5%

🇮🇳 భారత్

131

64.4%

🇲🇻 మాల్దీవులు

138

62.6%

🇵🇰 పాకిస్థాన్

148

56.7%

ముఖ్యాంశాలు:

  • దక్షిణాసియాలో బంగ్లాదేశ్ 24వ స్థానంతో ముందుంది.

  • భారత్ 131వ స్థానంలో ఉంది; శ్రీలంక 130వ స్థానంతో భారత్ కంటే ఒక స్థానం ముందుంది.

  • పాకిస్థాన్ 148వ స్థానంలో ఉంది.

  • దక్షిణాసియా దేశాల్లో బంగ్లాదేశ్ మాత్రమే ప్రపంచ తొలి 50 స్థానాల్లో ఉంది.

📊 8. ప్రపంచ స్థాయిలో నాలుగు రంగాల పనితీరు

రంగం

మూసివేయబడిన లింగ అంతరం

❤️ ఆరోగ్యం, మనుగడ

96.2%

📚 విద్యా సాధన

95.1%

💼 ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాలు

61.0%

🏛️ రాజకీయ సాధికారత

22.9%

విశ్లేషణ: ఆరోగ్యం, విద్య రంగాల్లో లింగ అంతరం ఎక్కువగా తగ్గింది. అయితే ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, రాజకీయ సాధికారత రంగాల్లో ఇంకా గణనీయమైన అంతరం మిగిలి ఉంది.

⏳ 9. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పూర్తి లింగ సమానత్వానికి ఇంకా ఎంత సమయం?

  • 2025లో 148 ఆర్థిక వ్యవస్థల ప్రపంచ సగటు లింగ సమానత్వ స్కోరు: 68.8%.

  • 2024, 2025 రెండు ఎడిషన్లలో ఉన్న 145 దేశాల స్థిర సమూహంలో స్కోరు 68.4% నుంచి 68.8%కు పెరిగింది.

  • 2006 నుంచి నిరంతరంగా సూచీలో ఉన్న 100 దేశాల పురోగతి వేగాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పూర్తి లింగ సమానత్వం సాధించడానికి ఇంకా 123 సంవత్సరాలు పడుతుందని WEF అంచనా వేసింది.

  • ప్రస్తుత వేగం కొనసాగితే రాజకీయ సాధికారతలో పూర్తి సమానత్వానికి 162 సంవత్సరాలు, ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, అవకాశాల్లో 135 సంవత్సరాలు పట్టవచ్చని నివేదిక అంచనా వేసింది.

🌟 10. గ్లోబల్ జెండర్ గ్యాప్ ఇండెక్స్ ప్రాముఖ్యత

  • దేశాల మధ్య మహిళలు–పురుషుల అవకాశాలు, ఫలితాల్లోని అంతరాన్ని పోల్చడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

  • ఆర్థిక, విద్య, ఆరోగ్యం, రాజకీయ రంగాల్లో పురోగతిని అంచనా వేస్తుంది.

  • విధాన రూపకల్పనలో ప్రభుత్వాలకు, పరిశోధకులకు, అంతర్జాతీయ సంస్థలకు మార్గదర్శక సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

  • లింగ సమానత్వాన్ని మెరుగుపరచాల్సిన రంగాలను గుర్తించడానికి సహాయపడుతుంది.

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...