వ్యవహార భాషోద్యమ పితామహుడు !!! గిడుగు వెంకట రామమూర్తి !!!

          తెలుగులో వాడుక భాషా ఉద్యమ పితామహుడు, గిడుగు వెంకట రామమూర్తి. గ్రాంధిక భాషలో ఉన్న తెలుగు వచనాన్ని ప్రజల భాషలోకి తీసుకు వచ్చి, నిత్య వ్యవహారంలోని భాషలో ఉన్న అందాన్నీ, వీలునూ తెలియజెప్పిన మహనీయుడు. వ్యావహారిక భాషోద్యమానికి మూలపురుషుడు. బహుభాషా శాస్త్రవేత్త, చరిత్రకారుడు, సంఘ సంస్కర్త, హేతువాది.
             గిడుగు ఉద్యమం వల్ల ఏ కొద్దిమందికో పరిమితమైన చదువు వ్యావహారిక భాషలో సాగి, అందరికీ అందుబాటులోకి వచ్చింది. పండితులకే పరిమితమైన సాహిత్య సృష్టి ఔత్సాహికులు అందరికీ వీలైంది. అందుకే ఆయన పుట్టినరోజు ఆగస్టు 29 తెలుగు భాషా దినోత్సవం అయింది.
            గిడుగు వెంకట రామమూర్తి 1863లో శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని ముఖలింగ క్షేత్రం దగ్గర ఉన్న పర్వతాలపేటలో జన్మించాడు. తండ్రి వీర్రాజు, తల్లి వెంకమ్మ. వీర్రాజు పర్వతాలపేట దివాణాలో సముద్దారు (రివెన్యూ అధికారి) గా పనిచేస్తుండేవాడు. 1877 దాకా ప్రాథమిక విద్య ఆ ఊళ్ళోనే సాగింది. తండ్రి చోడవరం బదిలీ అయి అక్కడే విషజ్వరంతో 1875లోనే చనిపోయాడు. మేనమామ గారింట్లో ఉంటూ విజయనగరంలో మహారాజావారి ఇంగ్లీషు పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు. 1875 నుంచి 1880 వరకూ విజయనగరంలో గడిపాడు. 1879లో మెట్రిక్యులేషన్‌ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. గురజాడ అప్పారావు, రామమూర్తి కలిసి సహాధ్యాయులు. 1880లో రూ.30ల జీతం మీద పర్లాకిమిడి రాజావారి స్కూల్లో ఫస్టుఫారంలో చరిత్ర బోధించే అధ్యాపకుడిగా చేరాడు. సంసార బాధ్యత (తల్లి, ఇద్దరు చెల్లెళ్ళు) రామమూర్తిపై బడింది. ప్రైవేటుగా చదివి 1886 లో ఎఫ్‌ఏ., 1894 లో బి.ఏ. మొదటి రెండు భాగాలు (చరిత్ర తప్ప) ప్యాసయ్యాడు. 1896లో మూడోభాగం ప్యాసై పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. ఇంగ్లీషు, సంస్క ృతాలు గాక, ప్రధాన పాఠ్యాంశంగా చరిత్ర తీసుకుని రాష్ట్రంలో మొదటి తరగతిలో, రెండో ర్యాంకులో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. రాజా వారి ఉన్నత పాఠశాల కళాశాల అయ్యాక అక్కడ కూడా పాఠాలు చెప్పారు.
 

సవర భాషలో చదువు
         ఆ రోజుల్లోనే ఆయనకు అడవుల్లో ఉండే సవరల భాష నేర్చుకొని వారికి చదువు చెప్పాలనే కోరిక కలిగింది. తెలుగు, సవర భాషలు రెండూ వచ్చిన ఒక వ్యక్తిని ఇంట్లో పెట్టుకొని ఆ భాష నేర్చుకున్నాడు. తరువాత సవరభాషలో పుస్తకాలు రాసి, సొంత డబ్బుతో స్కూళ్ళు పెట్టి సవరలకు వాళ్ళ భాషలోనే చదువు చెప్పే ఏర్పాట్లు చేశాడు. మద్రాసు ప్రభుత్వం ఈ కృషికి మెచ్చి 1913లో 'రావు బహదూర్‌' బిరుదు ఇచ్చింది. భాషాశాస్త్రంలో అప్పుడప్పుడే వస్తున్న పుస్తకాలు చదివి వ్యాకరణ నిర్మాణ విధానం నేర్చుకొన్నాడు. 35 ఏళ్ల కృషితో 1931లో ఇంగ్లీషులో సవరభాషా వ్యాకరణాన్ని, 1936లో సవర-ఇంగ్లీషు కోశాన్ని నిర్మించాడు.
           హైస్కూల్లో చరిత్ర పాఠాలు చెప్పే రోజుల్లోనే దగ్గరలో ఉన్న ముఖలింగ దేవాలయాల్లో ఉన్న శాసనాల లిపిని స్వతంత్రంగా నేర్చుకుని చదివాడు. విషయ పరిశోధన చేసి వాటి ఆధారంగా ఎన్నో చారిత్రకాంశాలు, ముఖ్యంగా గాంగ వంశీయులను గురించి ఇంగ్లీషులో ప్రామాణిక వ్యాసాలు రాశాడు. 1911లో 30 ఏళ్ళ సర్వీసు పూర్తి కాగానే అధ్యాపక పదవి నుంచి స్వచ్ఛందంగా రిటైరయ్యాడు. అంతకు కొద్ది సంవత్సరాల ముందే ఆధునికాంధ్ర భాషాసంస్కరణ వైపు ఆయన దృష్టి మళ్ళింది.
           రామమూర్తికి చిన్నప్పటినుంచి విద్యాసక్తి, కార్యదీక్ష, సత్యాన్వేషణ ప్రధాన లక్షణాలు. సవరలు, దళితులు అంటరాని జనాలని భావించే కాలంలోనే ఆయన తన ఇంట సవర విద్యార్థులకు బస ఏర్పరచి, భోజనం పెట్టేవాడు. 1930లలో పర్లాకిమిడి రాజా పర్లాకిమిడి తాలూకా అంతటిని ఒడిషాలో చేర్పించడానికి ప్రయత్నించినపుడు, తెలుగువారి నాయకునిగా రామమూర్తి నిలిచి ప్రతిఘటించాడు. బ్రిటీషు వారి ముందు తన వాదనలు బలంగా వినిపించాడు. అయితే, ఆయన ప్రయత్నం ఫలించలేదు. తాలూకాలో చాలా భాగాన్ని, పర్లాకిమిడి పట్టణాన్ని ప్రభుత్వం ఒడిషాలో చేర్చడం వల్ల, తెలుగువారికి అన్యాయం జరిగిందని తెలియజేస్తూ 1936లో ఒడిషా రాష్ట్ర ప్రారంభోత్సవం జరిగే రోజున ఉదయమే పర్లాకిమిడి వదిలి, రాజమండ్రి వచ్చేశారు. తన శేషజీవితం ఇక్కడే గడిపాడు.
 

వాడుక భాషోద్యమం
         1907లో ఏట్సు అనే ఇంగ్లీషుదొర ఉత్తర కోస్తా జిల్లాలకు స్కూళ్ళ ఇన్‌స్పెక్టరుగా వచ్చాడు. చిన్న తరగతుల్లో తెలుగు పండితులు పాఠాలు చెప్పే పద్ధతి ఆయనకు అర్థం కాలేదు. ప్రజలు మాట్లాడే భాషకు, పుస్తకాల భాషకు మధ్య తేడా ఎందుకని ఆయన ప్రశ్న. విశాఖపట్నం ఎవిఎన్‌ కళాశాల ప్రిన్సిపాలుగా ఉన్న పి.టి. శ్రీనివాస అయ్యంగారిని అడిగితే- దానికి గురజాడ, గిడుగు సమాధానం చెబుతారని అన్నాడు. అలా వారందరి మధ్య చర్చకు, కార్యాచరణకు అవకాశం ఏర్పడింది. గురజాడ, గిడుగులు, శ్రీనివాస అయ్యంగారు, యేట్సు - ఆలోచనల వల్ల వ్యావహారిక భాషోద్యమం ఆరంభమైంది. అప్పటికే ఇంగ్లీషులో భాషాశాస్త్ర గ్రంథాలు చదివిన గిడుగు ఏటా జరిగే అధ్యాపక సదస్సుల్లో జీవద్భాష ప్రాధాన్యతను గురించి ఉపన్యాసాలిచ్చాడు.
          1906 నుంచి 1940 వరకూ గిడుగు రామమూర్తి కృషి అంతా తెలుగు భాష సేవకే. యేట్స్‌ ప్రోత్సాహంతో వ్యావహారిక తెలుగు భాషను గ్రంథరచనకు గ్రాహ్యమైందిగా చేయడానికికృషి చేసి కృతకృత్యుడయ్యాడు. 1919-20ల మధ్య భాషోద్యమ ప్రచారం కోసం 'తెలుగు' అనే మాసపత్రిక నడిపాడు. వ్యావహారిక భాషను ప్రతిఘటించిన ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు సభలో (1925, తణుకులో) నాలుగు గంటలపాటు ప్రసంగించాడు. తన వాదానికి అనుకూలంగా సమితిని తీర్మానింపజేశాడు.
         ఉద్యమాల ఫలితంగా 1912-13లో స్కూలు ఫైనల్‌ లో వ్యాసరచన కావ్యభాషలో గాని, ఆధునిక భాషలో గాని రాయవచ్చునని స్కూలు ఫైనల్‌ బోర్డు ఉత్తర్వు ఇచ్చింది. ఆధునిక భాషకు లక్ష్యంగా బ్రౌన్‌ తెలుగు రీడర్‌ను, ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య కాశీయాత్ర చరిత్రను ఉదహరించాడు. ఈ మార్పుల వల్ల తెలుగు సాహిత్యానికి అపకారం జరుగుతుందని పండితుల్లో అలజడి బయలుదేరింది. వ్యాసరచన పరీక్షలో ప్రభుత్వం ఇచ్చిన స్వేచ్ఛను ఉపసంహరించాలని పెద్దఎత్తున ఉద్యమం లేవదీశారు.
           గిడుగు రామమూర్తి ఊరూరా ఉపన్యాసాలిస్తూ గ్రాంథికంలో ఏ రచయితా నిర్దుష్టంగా రాయలేడని నిరూపించాడు. చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రి, తల్లావఝ్జుల శివశంకరశాస్త్రి, వీరేశలింగం, పంచాగ్నుల ఆదినారాయణశాస్త్రి, చినసీతారామశాస్త్రి వంటి కవులు, పండితులు వ్యావహారిక భాషావాదం వైపు మొగ్గు చూపారు. 1936లో నవ్య సాహిత్య పరిషత్తు అనే సంస్థను ఆధునికులు స్థాపించి, సృజనాత్మక రచనల్లో వ్యవహారిక భాషను ప్రోత్సహించారు. 1937లో తాపీ ధర్మారావు సంపాదకుడుగా 'జనవాణి' పత్రిక కేవలం ఆధునిక ప్రమాణ భాషలోనే వార్తలు, సంపాదకీయాలు రాయటం మొదలుపెట్టింది. గిడుగు రామమూర్తి 1940 జనవరి 15వ తేదీన తన తుదివిన్నపంలో... వ్యావహారికభాషా వ్యాప్తికి చాలా సంతృప్తి పొందాడు. కాని, ప్రభుత్వ విద్యాశాఖలు, విశ్వవిద్యాలయాలు గ్రాంథికాన్ని వదిలిపెట్టక పోవటంపై బాధపడ్డాడు. ఆయన జనవరి 22, 1940న కన్నుమూశాడు. వాడుకభాషకు పట్టం ఆయన ప్రసాదించిన వరం, గౌరవం! అయితే, ఇప్పుడు తెలుగు భాష వాడుకకే ప్రమాదం ముంచుకొచ్చింది. పాలనలో, బోధనలో, వ్యవహారంలో తీవ్ర నిర్లక్ష్యం కొనసాగుతోంది. దానిని నిలువరించి తెలుగును కాపాడుకోవటమే గిడుగుకు నివాళి. 

'గ్రాంధికమ్ము నెత్తిన పిడుగు గిడుగు
వ్యవహార భాషోద్యమ స్థాపక ఘనుడు గిడుగు
తేట తేనియల తెల్లని పాల మీగడ గిడుగు
కూరి తెలుగు భాషకు గొడుగు గిడుగు

జాతీయాదాయం - గణనలో సమస్యలు

       భారతదేశం అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థికవ్యవస్థ. సంఘటిత రంగంకన్నా అసంఘటిత రంగంలోనే ఎక్కువమంది ఉపాధి పొందుతున్నారు. ఆర్థికవ్యవస్థలో తగినంత సమాచారం, గణాంకాలు లభ్యమయ్యే జాతీయాదాయం లెక్కించడంలో అంత కష్టం ఎదురుకాదు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో ఆర్థిక కార్యకలాపాల గురించి సరైన గణాంకాలు, వృత్తి ప్రత్యేకీకరణ ఉండటం వల్ల ఆయా దేశాల్లో జాతీయాదాయం గణించడంలో సమస్యలు ఎదురుకావడంలేదు. భారతదేశం వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో చాలా రంగాల్లో ఎంత వ్యయం చేసేదీ గణాంకాలు లభ్యంకావడంలేదు. అందువల్ల జాతీయాదాయం గణించడంలో అనేక సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. 

 
1. మనదేశంలో ఎక్కువ మంది ప్రజలకు వ్యవసాయం జీవనాధారం. గ్రామీణప్రాంత ప్రజలు పండించిన పంటలో ఎక్కువ శాతం సొంత వినియోగానికే ఉపయోగించుకుంటారు. మిగిలిన పంటలో కొంతభాగం వస్తుమార్పిడి విధానం ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనే విక్రయించుకుంటారు. ముఖ్యంగా ఆహార పంటల విషయంలో ఈ విధానం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అమలవుతోంది. అందువల్ల వ్యవసాయ రంగంలో పండిన మొత్తం పంట విలువ జాతీయాదాయాల్లో ప్రతిబింబించడం లేదు. 

 
2. జాతీయాదాయానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక, ద్వితీయ, తృతీయ రంగాల్లోని ఉత్పత్తుల విలువకు సంబంధించి సమాచారం అవసరం. కానీ ప్రాథమిక రంగంలో వాస్తవిక ఉత్పత్తిని అంచనా వేయడంలో సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. రైతుల్లో ఎక్కువమంది నిరక్షరాస్యులు కావడంవల్ల తమ ఉత్పత్తులకు సంబంధించి సరైన వాస్తవమైన సమాచారం అందించడంలో విఫలమవుతున్నారు. 
         మనదేశంలో చిన్నతరహా పరిశ్రమలు ఎక్కువమందికి ఉపాధి కల్పిస్తున్నాయి. జాతీయాదాయంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి. ఈ పరిశ్రమలను నిర్వహించేవారు ఎక్కువగా నిరక్షరాస్యులే. అకౌంట్లు రూపొందించాల్సిన అవసరంగానీ, ప్రయోజనాలుగానీ వీరు గుర్తించరు. అకౌంట్ల నిర్వహణపై అవగాహన లేకపోవడంవల్ల సరైన సమాచారం లభ్యమవ్వడంలేదు. అందువల్ల జాతీయాదాయం వాస్తవ విలువకన్నా తగ్గుతుంది.
          గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సేవారంగంపై ఆధారపడినటువంటి ప్రజల నుంచి సరైన సమాచారం పొందడంలో గణాంకులు విఫలమవుతున్నారు.

 
3. కొన్ని వస్తుసేవలను ద్రవ్యరూపంలో లెక్కించము. మన దేశంలో ద్రవ్యరూపంలో లెక్కించగలిగిన వస్తుసేవలను మాత్రమే జాతీయాదాయ అంచనాల్లో తీసుకుంటున్నారు. వంటపని, ఇంటిపని, పిల్లల సంరక్షణ, తోటపని, పిల్లలకు పాఠాలు బోధించడం వంటి కొన్ని సేవలను ద్రవ్య రూపంలో వ్యక్తపరచలేము. ఈ విధంగా ద్రవ్యరూపంలో వ్యక్తపరచలేని సేవలను పరిగణనలోకి తీసుకోకపోవడం వల్ల జాతీయాదాయ విలువ తగ్గుతుంది.

 
4. జాతీయాదాయ గణనలో అంతిమ వస్తుసేవలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటున్నారు. అయితే ఒక వస్తువు మధ్యంతర వస్తువా లేదా అంతిమ వస్తూత్పత్తి అనేది విచక్షణ చూపడం కష్టతరమైన అంశం. అంతేగాక వస్తు ఉత్పత్తిలో అన్ని విధాలుగా సహకరించిన సహజవనరులను, సహజవనరులకు జరిగిన నష్టాన్నీ జాతీయాదాయం లెక్కల్లో పరిగణించరు.

 
5. దేశంలో వృత్తుల పరమైన వర్గీకరణ అసంపూర్తిగా వుంది. ఒకవ్యక్తి యొక్క ఆర్థిక కార్యకలాపాలు పెరిగినపుడు అతని ఆదాయాలూ అనేక రకాలుగా ఉంటాయి. వ్యవసాయదారులు, వ్యవసాయకూలీలు, వ్యవసాయ సంబంధిత పనులు లేని సమయాల్లో వివిధ ఆర్థిక కార్యకలాపాల్లో నిమగమవుతారు. జీవనోపాధిని పొందుతారు. అయితే వారు ఏదో ఒక పనిలో వచ్చే ఆదాయాన్ని మాత్రమే వ్యక్తపరచడం వల్ల జాతీయాదాయ అంచనాల్లో కచ్ఛితత్వం లోపిస్తుంది.
         ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో దేశంలో ఆర్థిక కార్యకలాపాలు విస్తృతమయ్యాయి. ప్రయివేటు రంగానికి ఎనలేని ప్రాధాన్యత పెరిగినందువల్ల ఆర్థిక స్తోమత కేంద్రీకరణకు అవకాశం ఏర్పడి ప్రభుత్వానికి వారి ఆదాయం గురించి సరైన సమాచారం లభించకపోయే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. ఒకవ్యక్తి తనకు వివిధ రకాలుగా లభిస్తున్న ఆదాయాన్ని ప్రభుత్వానికి లెక్కలో చూపించనందువల్ల జాతీయాదాయం అల్ప అంచనాలకు గురయ్యే అవకాశం ఏర్పడుతుంది.

 
6. దేశంలో చట్టవ్యతిరేక ద్రవ్యం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల సమాంతర ఆర్థికవ్యవస్థ నడుస్తుంది. ప్రభుత్వానికి చూపించనటువంటి నల్లధనం జాతీయాదాయంలో సుమారు 30% వరకూ ఉంటుందని అంచనాలు వ్యక్తపరుస్తున్నాయి. ఈ నల్లధనాన్ని కూడబెట్టిన ధనికులు వేర్వేరు కార్యకలాపాల ద్వారా నల్లధనాన్ని వినియోగంలోకి తీసుకురావడం వల్ల ద్రవ్య సప్లయి పెరిగి ద్రవ్యోల్భణ పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయి. ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితుల్లో వివిధ ఉత్పత్తుల మార్కెట్‌ ధరలు అధికంగా ఉంటాయి. కాబట్టి ఆ ధరల వద్ద లెక్కించిన జాతీయాదాయం అధిక అంచనాలకు గురవుతుంది.

 
7. ప్రభుత్వం అందించే సేవలు జాతీయదాయానికి ఎంతమేరకు దోహదపడతాయో గుర్తించడం కష్టం. శాంతిభద్రతలు, రక్షణ, మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మొదలైన సేవల విలువను జాతీయాదాయ లెక్కల్లో చేర్చాలా వద్దా అనే సమస్య ఏర్పడుతుంది.

 
8. జాతీయాదాయం లెక్కింపులో ముఖ్య సమస్య ఒక వస్తువు యొక్క విలువను ఒక్కసారి కంటే ఎక్కువ లెక్కించడం. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల విలువను లెక్కించేటప్పుడు పారిశ్రామిక రంగంలో ముడిసరుకులుగా వినియోగించే ప్రత్తి, జౌళివంటి ఉత్పత్తులను వ్యవసాయోత్పత్తుల విలువగా లెక్కింపులోకి తీసుకోవడం జరుగుతుంది. మరలా పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల విలువను లెక్కించేటప్పుడు ముడి సరుకుల రూపంలో వీటిని మరలా తిరిగి లెక్కించే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. దీనినే డబుల్‌ కౌంటింగ్‌ అంటారు. ఈ సమస్యను నివారించడానికి జాతీయాదాయ లెక్కింపులో అంతిమ వస్తుసేవల విలువను మాత్రమే తీసుకుంటారు. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో వీటిని గుర్తించడంలో ఇబ్బంది ఎదురవ్వడం వల్ల ఒకే వస్తువును రెండుసార్లు లెక్కించడంవల్ల జాతీయాదాయం ఉన్నదానికన్నా ఎక్కువ కనిపించే అవకాశం ఉంది.

 
9. భారతదేశం వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో నూతన వస్తూత్పత్తి ఎక్కువగా జరుగుతుంది. ఆధార సంవత్సరంలో లేని వస్తువును తర్వాత కాలంలో నూతనంగా ఉత్పత్తి చేస్తే దాన్ని ఆధార సంవత్సర ధర ఆధారంగా అంచనా వేయలేరు.

 
10. జాతీయ మరియు ఆదాయ గణాంకాలు సేకరించే గణాంకాలకు సమర్థవంతమైన శిక్షణ లేకపోవడంవల్ల వారు సేకరించే గణాంకాల వల్ల జాతీయాదాయ అంచనాలు అల్ప, అధిక అంచనాలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.

జాతీయాదాయ భావనలు

        జాతీయాదాయానికి ఆర్థిక విశ్లేషణలో చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఆర్థికవ్యవస్థలో జరిగే అన్ని కార్యకలాపాలకు జాతీయ ఆదాయం ఒక అద్దం వంటిది. వివిధ రంగాల స్థితిగతులను జాతీయాదాయ లెక్కల ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. జాతీయ ఆదాయం ద్వారా ఆర్థికవ్యవస్థ పోకడ ఎట్లా ఉందో తెలుసుకోవచ్చు. ప్రతి సంవత్సరం జాతీయాదాయం పెరుగుతూ ఉంటే ఆర్థికాభివృద్ధి జరుగుతున్నట్లు పేర్కొనవచ్చు. జాతీయాదాయం గణించడం ద్వారా అభివృద్ధి ధోరణులు ఏవిధంగా ఉన్నాయో తెలుసుకోవచ్చు. వివిధ రంగాల నుంచి ఎంతెంత ఆదాయం జాతీయాదాయానికి సమకూరుతుందో తెలుసుకొని, తక్కువ అభివృద్ధిలో ఉన్న రంగాలను ప్రోత్సహించవచ్చు. అంతేగాక ప్రజల మధ్య ఆదాయ వ్యత్యాసాలు ఏవిధంగా ఉన్నాయో తెలుసుకొని, ఆదాయపు అసమానతలు తగ్గించడానికి తగిన విధానాలను అమలుపరచవచ్చు. వివిధ దేశాల జాతీయ ఆదాయాలను తులనాత్మకంగా పోల్చటం ద్వారా ఏఏ దేశాలు ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందాయో ఏఏ దేశాల వెనుకబడి ఉన్నాయో తెలుసుకోవడం సాధ్యమవుతుంది.

         స్వాతంత్య్రానికి పూర్వం అనేకమంది ప్రముఖులు జాతీయాదాయానికి సంబంధించి అంచనాలు తయారుచేశారు. వారు వ్యక్తిగతంగా కృషి చేయడంవల్ల ఎక్కువ ప్రాంతాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించలేకపోయారు. మనదేశంలో జాతీయాదాయాన్ని మొదటిసారిగా గణించిన ఖ్యాతి దాదాభాయి నౌరోజీకే దక్కుతుంది. దాదాభాయి నౌరోజీ 1868లో జాతీయాదాయ అంచనాలను తయారుచేశారు. అనంతర కాలంలో షిండే షిర్రాసి, జోషి, వికెఆర్‌వి.రావు వంటివారు జాతీయాదాయ అంచనాలను తయారుచేశారు. అయితే వారి అంచనాలు ఒకే కాలానికి సంబంధించినవి అయినా వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. ఈ అంచనాలు శాస్త్రీయ పద్ధతిలో జరగకపోవడం వల్ల వైరుధ్యాలతో ఉన్నాయి.

         శాస్త్రీయమైన జాతీయాదాయపు అంచనాల ఆవశ్యకతను గుర్తించి, భారత ప్రభుత్వం జాతీయ ఆదాయ అంచనాల సంఘాన్ని నియమించింది. ఈ సంఘం జాతీయ ఉత్పత్తి, జాతీయాదాయం మదింపు పద్ధతులను మేళవించి, జాతీయాదాయపు అంచనాలు తయారుచేస్తోంది.

          దేశంలోని శ్రమ మూలధనం, ప్రాకృతిక వనరుల సహాయంతో సంవత్సరకాలంలో ఉత్పత్తిచేసే నికరవస్తుసేవల మొత్తాన్ని జాతీయాదాయం అంటారు.

జాతీయాదాయంలోని ముఖ్యభాగాలు
1. వినియోగం (సి) : ఒక సంవత్సరం కాలంలో దేశ ప్రజలందరూ వస్తుసేవలపై చేసే ఖర్చును వినియోగంగా పేర్కొంటారు. జాతీయాదాయంలో ఎక్కువభాగం వస్తుసేవలే ఉంటాయి.
2. పెట్టుబడి (ఐ) : మూలధన వస్తువులపై సంస్థలు లేదా కుటుంబాలు చేసిన మొత్తం వ్యయాన్ని ఇది సూచిస్తుంది.
3. ప్రభుత్వ వ్యయం (జి) : కేంద్ర, రాష్ట్ర, స్థానికసంస్థలు వివిధ రకాల వస్తుసేవలపై చేసిన ఖర్చును అనగా రోడ్లు, పాఠశాలలు, వైద్య సౌకర్యాలు, జాతీయ రక్షణ, అవస్థాపన సౌకర్యాలు, విద్యుచ్ఛక్తి వంటివాటిపై చేసిన ఖర్చును ఇది సూచిస్తుంది.
4. నికర దేశీయ పెట్టుబడి : దేశంలో ఉత్పత్తి అయిన కొన్ని వస్తువులు విదేశాలకు ఎగుమతి అయితే, కొన్ని అవసరమైన వస్తువులు దిగుమతి అవుతాయి. ఎగుమతుల విలువ నుంచి దిగుమతుల విలువను మినహాయించగా వచ్చేదే నికర దేశీయ పెట్టుబడి.
 

జాతీయాదాయంలో కాలానుగుణంగా అనేకరకాల భావనలను ఆర్థికవేత్తలు వివరించారు.

1. స్థూల జాతీయోత్పత్తి (జిఎన్‌పి)
సంవత్సర కాలంలో ఒక దేశంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన అన్ని అంత్య వస్తుసేవల విలువయే స్థూల జాతీయోత్పత్తి. అనగా ఈ భావనలో అంత్య వస్తువులు మాత్రమే ఇమిడి ఉన్నాయని గ్రహించాలి. మధ్యస్థ వస్తువుల విలువను ఇందులో పరిగణించరు. ఈ భావనలో జాతీయాదాయాన్ని ఎవరు ఉత్పత్తి చేశారు అన్న అంశమే ప్రధానమైనది. ఎక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యింది అన్నది ప్రధానం కాదు. అనగా దేశ పౌరుల ద్వారా దేశంలోనూ, విదేశాలలోనూ ఉత్పత్తి అయిన ఆదాయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.
(జిఎన్‌పి) స్థూల జాతీయోత్పత్తి = దేశంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన వస్తువుల సేవల మార్కెట్‌ విలువ + విదేశాలలో దేశీయులచే ఉత్పత్తి చేయబడిన ఆదాయం - దేశంలో విదేశీయులచే ఉత్పత్తి చేయబడిన ఆదాయం
ఎ. మార్కెట్‌ ధరలలో స్థూల జాతీయోత్పత్తి
దేశంలో తయారైన అన్నిరకాల వస్తుసేవల మార్కెట్‌ ధరలలో ద్రవ్య రూపవిలువ. దీనిలో వినియోగవస్తువుల విలువ మూలధన వస్తువుల విలువ (ఐ). ప్రభుత్వ రంగంలో తయారైన వస్తువుల విలువ (జి), విదేశాల నుంచి నికర రాబడులు (ఎక్స్‌-ఎం), విదేశాల నుంచి నికర ఆదాయ బదిలీలు (ఆర్‌-పి)లు ఉంటాయి.
మార్కెట్‌ ధరలలో స్థూల జాతీయోత్పత్తి = సి+ఐ+జి+(ఎక్స్‌-ఎం)+(ఆర్‌-పి) (జిఎన్‌పి ఏ ఎంపి)
బి. ఉత్పత్తి కారకాలదృష్ట్యా స్థూల జాతీయోత్పత్తి
ఏదైనా వస్తువు ధరలో ఉత్పత్తి ఖర్చు, అమ్మకపు పన్నుకూడా ఇమిడి ఉంటాయి. అందువల్ల మార్కెట్‌ ధర, వస్తువు యొక్క అసలు ధరను తెలుపదు. కాబట్టి వస్తువు యొక్క అసలు ధరను తెలుసుకోవడానికి పన్నులను మినహాయించాలి.
సబ్సిడీల వల్ల కూడా వస్తువు యొక్క అసలు ధర మారుతుంది. ప్రభుత్వం ఉత్పత్తిదారులను ప్రోత్సహించడానికి ఉత్పత్తి కారకాలను మార్కెట్‌ ధరకన్నా తక్కువ ధరకు అందజేస్తుంది. అందువల్ల అసలు ధరను కనుగొనుటకు వస్తుసేవల మార్కెట్‌ ధరకు సబ్సిడీని (ఎస్‌) కలపాలి.
ఉత్పత్తి కారకముల దృష్ట్యా స్థూల జాతీయోత్పత్తి
జిఎన్‌పి ఏ ఎఫ్‌సి = సి+ఐ+జి+(ఎక్స్‌-ఎం)+(ఆర్‌-పి)-ఐటి+ఎస్‌

2. స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జిడిపి)
స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో విదేశాల నుంచి లభించే ఆదాయాన్ని పరిగణించరు. దేశ సరిహద్దులకు లోబడి ఒక సంవత్సర కాలంలో దేశం ఎంత ఆదాయం సంపాదించిందో దానిని మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. విదేశాల నుంచి వచ్చే నికర ఆదాయాలను తీసివేస్తారు.
స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జిడిపి) = దేశంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన వస్తు సేవల మార్కెట్‌ విలువ + దేశంలోపల విదేశీయులచే ఉత్పత్తి చేయబడిన ఆదాయం - విదేశాల నుంచి పొందిన దేశీయుల ఆదాయం.
ఎ. మార్కెట్‌ ధరలలో స్థూలదేశీయోత్పత్తి = సి+ఐ+జి+(ఎక్స్‌-ఎం) (జిడిపిఏ ఎంపి)
బి. ఉత్పత్తి కారకాల దృష్ట్యా స్థూల దేశీయోత్పత్తి = జిడిపి ఏ ఎఫ్‌సి = సి+ఐ+జి+(ఎక్స్‌-ఎం)- ఐటి+ఎస్‌

3. నికర జాతీయోత్పత్తి (ఎన్‌ఎన్‌పి)
ఉత్పత్తిదారులు వస్తువులు, ఉత్పత్తి చేసే క్రమంలో మూలధన పరికరాలను, యంత్రాలను వినియోగిస్తారు. దీనివల్ల మూలధన సామాగ్రి తరుగుదలను పొంది, మూలధన ఆస్థుల విలువ తగ్గిపోతుంది. కాబట్టి ఒక సంవత్సర కాలంలో ఏర్పడిన తరుగుదలను గణించి, స్థూల జాతీయోత్పత్తి (జిఎన్‌పి) నుంచి మినహాయించగా వచ్చేదే నికర జాతీయోత్పత్తి (ఎన్‌ఎన్‌పి)
ఎ. మార్కెట్‌ ధరలలో నికర జాతీయోత్పత్తి (ఎన్‌ఎన్‌పి ఏ ఎంపి)
మార్కెట్‌ ధరలలో స్థూల జాతీయోత్పత్తి నుంచి తరుగుదలను మినహాయించగా వచ్చేది.
ఎన్‌ఎన్‌పి ఏ ఎంపి = జిఎన్‌పి ఏ ఎంపి - తరుగుదల (డి)
బి. ఉత్పత్తి కారకాల దృష్ట్యా నికర జాతీయోత్పత్తి (ఎన్‌ఎన్‌పి ఏ ఎఫ్‌సి)
మార్కెట్‌ ధరల ప్రకారం నికర జాతీయోత్పత్తి నుంచి పరోక్ష పన్నులను మినహాయించి, సబ్సిడీలను కలుపగా వచ్చేది.
ఎన్‌ఎన్‌పి ఏ ఎఫ్‌సి = ఎన్‌ఎన్‌పి ఏ ఎంపి - ఐటి+ఎస్‌

4. నికర దేశీయోత్పత్తి (ఎన్‌డిపి)
స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి నుంచి తరుగుదలను తీసివేయగా వచ్చేది.
ఎ. మార్కెట్‌ ధరలలో నికర దేశీయ ఉత్పత్తి (ఎన్‌డిపి ఏ ఎంపి)
మార్కెట్‌ ధరల ప్రకారం స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి నుంచి తరుగుదలను తీసివేయగా వచ్చేది.
ఎన్‌డిపి ఏ ఎంపి = జిడిపి ఏ ఎంపి - డి
బి. ఉత్పత్తి కారకాల దృష్ట్యా నికర దేశీయోత్పత్తి (ఎన్‌డిపి ఏ ఎఫ్‌సి)
మార్కెట్‌ ధరల ప్రకారం నికర దేశీయోత్పత్తి నుంచి పరోక్షపన్నులను మినహాయించి సబ్సిడీలను కలుపుకోగా వచ్చేది.
ఎన్‌డిపి ఏ ఎఫ్‌సి = ఎన్‌డిపి ఏ ఎంపి - ఐటి + ఎస్‌

5. వ్యష్టి ఆదాయం (పర్సనల్‌ ఇన్‌కమ్‌)
ఒక సంవత్సర కాలంలో దేశంలోని వ్యక్తులకు, సంస్థలకు లభించిన ఆదాయం నుంచి కార్పొరేషన్‌ పన్నులు, సంక్షేమ విరాళాలు పంచిపెట్టని లాభాలు మినహాయించి, బదిలీ చెల్లింపులను కలుపుకొనగా వచ్చేదే వ్యష్టి ఆదాయం. పెన్షన్‌లు, నిరుద్యోగభృతి ప్రభుత్వ రుణాలపై చెల్లించే వడ్డీ మొదలైన వాటిని బదిలీ చెల్లింపులు అంటారు.
వ్యష్టి ఆదాయం = జాతీయాదాయం - (కార్పొరేట్‌ పన్నులు, సాంఘిక సంక్షేమ విరాళాలు, పంచిపెట్టని కార్పొరేట్‌ లాభాలు) + బదిలీ చెల్లింపులు

6. వ్యయార్హ ఆదాయం (డిస్పోజబుల్‌ ఇన్‌కమ్‌)
వ్యక్తులకు వచ్చిన ఆదాయంలో కొంతభాగం ఆదాయం పన్నులుగా, ఆస్థి పన్నులుగా ప్రభుత్వానికి చెల్లిస్తారు. ఈ విధమైన వ్యష్ఠి పన్నులు పోగా మిగిలిన దానిని వ్యయార్హ ఆదాయం అంటారు.
వ్యయార్హ ఆదాయం = వ్యష్టి ఆదాయం - వ్యష్టి పన్నులు = వినియోగ వ్యయం + మదుపు

7. తలసరి ఆదాయం
జాతీయాదాయాన్ని ఆదేశ జనాభాతో భాగించగా వచ్చేదే తలసరి ఆదాయం. దీనిని అభివృద్ధికి సూచికగా పరిగణిస్తారు.
తలసరి ఆదాయం = జాతీయాదాయం/ దేశ మొత్తం జనాభా ్య

ఏపీ మ్యాగజిన్ AUGUST 2018

ఏపీ మ్యాగజిన్ JULY 2018

కరుణానిధి - తమిళుల్లో ఎందుకింత ఉద్వేగం? ఎక్కడిదీ అభిమానం?

ఈనాడు ప్ర‌త్యేక క‌థ‌నం

 
ద్రవిడ సూర్యుడు మేరునగధీరుడు
14 ఏళ్ల వయసులోనే రాజకీయాల్లోకి
1967లో మంత్రిగా..1969లో తొలిసారి ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణం
ఐదుసార్లు సీఎంగా బాధ్యతలు
పలు రికార్డులు నెలకొల్పిన కరుణ
అపర చాణక్యుడిగా ఖ్యాతి

ఎక్కడికి వెళ్లినా, ఏం చేసినా... వివాహ వేడుకలో పెళ్లికొడుకు వంటివాడు కరుణానిధి!
- ప్రముఖ కవి, కరుణానిధి సహచరుడు కన్నమదాసు ఒక సందర్భంలో కరుణానిధి గురించి చెప్పిన మాట ఇది. దీన్ని తమిళనాడు రాజకీయాలకు, ద్రవిడ ఉద్యమానికి అన్వయించుకుంటే కరుణానిధి గొప్పతనం తెలుస్తుంది. బ్రాహ్మణ ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా కుల రహిత, అంటరానితనం లేని, హేతుబద్ధ సమాజం కోసం యాభై ఏళ్ల క్రితం తమిళనాడులో ఎలుగెత్తిన ప్రజా చైతన్యమే ద్రవిడ ఉద్యమం. దీన్ని ప్రారంభించింది జస్టిస్‌ పార్టీ, ద్రవిడార్‌ కజగమ్‌ నేతలైన టీఎం నాయర్‌, త్యాగరాయ చెట్టి, పెరియార్‌ రామస్వామి అయితే విస్తృతంగా  ప్రజల్లోకి తీసుకువెళ్లిన ఘనత కరుణానిధికి దక్కుతుంది.    ద్రవిడ ఉద్యమానికి తొమ్మిది పదుల వయస్సులోనూ నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలిచారాయన.

కరుణానిధికి పెద్దగా చదువు లేదు. కానీ ఆయనలో అద్భుతమైన రచయిత ఉన్నాడు. మాటల్లో దృశ్యాన్ని ఆవిష్కరించగలరు. ఆ కళే చిత్రపరిశ్రమకు దగ్గర చేసింది. అద్భుతమైన  స్క్రీన్‌ప్లే రచయితగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. తన హేతువాద భావాలను బలంగా పలికించటం ద్వారా ఎంతో ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చారు. రాజకీయాల పట్ల చిన్నతనం నుంచి ఆయనకు ఆసక్తి ఉండేది.
జస్టిస్‌ పార్టీ నుంచి ద్రవిడార్‌ కజగమ్‌ వరకూ...
జస్టిస్‌ పార్టీని 1917లో టీఎం నాయర్‌, పి. త్యాగరాయ చెట్టి ప్రారంభించారు. బ్రాహ్మణ వాదానికి  వ్యతిరేకంగా, సమాజంలో అందరూ సమానమే అనే భావన దీనికి పునాది. 1937లో పెరియార్‌ రామస్వామి జస్టిస్‌ పార్టీ బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత ద్రవిడ ఉద్యమం జోరందుకుంది. ఉద్యమాన్ని మరింత ఉధృతంగా నిర్వహించటానికి పెరియార్‌ రామస్వామి, ద్రవిడార్‌ కజగమ్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. దళితులకు దేవాలయాల్లో ప్రవేశం కల్పించటం, పురోహితులు సంస్కృతంలో కాకుండా, తమిళంలో శ్లోకాలు చదవటం, హిందీ వ్యతిరేక ఉద్యమం... తదితర కార్యక్రమాలు తమిళనాడును ఉర్రూతలూగించాయి. కానీ రాజకీయాల్లోకి రావాలనే ఆలోచన పెరియార్‌కు లేదు. ఆయన అనుచరులు కొందరు ఎన్నికల్లో పోటీచేసినా, రాజకీయాల్లో క్రియాశీలకమైన పాత్ర పోషించాలని ఒత్తిడి చేసినా పెరియార్‌ ఒప్పుకోలేదు. దానివల్ల ద్రవిడ ఉద్యమం బలహీనపడుతుందని ఆందోళన చెందారు. కానీ ఆయన అనుచరులు విడిపోయి 1949లో సిఎన్‌ అన్నాదురై సారధ్యంలో ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగమ్‌ (డీఎంకే)ను స్థాపించారు. తమిళనాడు రాజకీయాల్లో  కీలకమైన అధ్యాయానికి అదే శ్రీకారం.

బాల్యంలోనే బావుటా 14 ఏళ్లు కరుణానిధి పాఠశాల స్థాయినుంచే నాటకం, కవిత్వంపై ఆసక్తి చూపించారు. అప్పట్లో జస్టిస్‌ పార్టీనేత అళగిరిస్వామి నుంచి స్ఫూర్తి పొంది 14 ఏళ్ల వయస్సులోనే ఆ పార్టీలో చేరి సామాజిక ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్నారు. 1937లో ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో హిందీని అప్పటి రాజాజీ ప్రభుత్వం తప్పనిసరి చేయగా, దానిని వ్యతిరేకిస్తూ ప్రతిపక్షమైన జస్టిస్‌ పార్టీ ఉద్యమించింది. బాల్యంలోనే పాఠశాల మిత్రులతో కలిసి ‘ఇళైజ్ఞర్‌ మరుమలర్చి అమైప్పు’ అనే ఉద్యమాన్ని కరుణానిధి ప్రారంభించారు. హిందీ వ్యతిరేక ర్యాలీలోనూ పాల్గొన్నారు. విద్యార్థులను సంఘటితపరిచేందుకు పిన్న వయసులోనే ‘మాణవ నేసన్‌’ అనే చేతిరాత కరపత్రికను నడిపించారు. ఇదే తమిళనాడులో పురుడుపోసుకున్న తొలి విద్యార్థుల ఉద్యమం. కరుణానిధి, ఆయన మిత్రులు పూరిగుడిసెలకు సైతం వెళ్లి సామాజిక చైతన్యానికి కృషి చేశారు. 17 ఏళ్లు 17 ఏళ్లకు కరుణానిధి తమిళనాడు విద్యార్థుల సంఘం అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. ఉత్తర భారతం నుంచి వచ్చిన వ్యాపారులు కల్లగుడిలో దాల్మియా సిమెంట్‌ ఏర్పాటుచేసి ఆ ప్రాంతాన్ని దాల్మియాపురంగా మార్చారు. దీని పేరును కల్లకూడిగా మార్చాలంటూ కరుణానిధి నేతృత్వంలో తొలి పోరాటం సాగింది. ఇందులో ఇద్దరు పోలీసులు మృతిచెందడంతో కరుణానిధి అరెస్టయ్యారు. కరుణ శకం 33 ఏళ్లు కరుణానిధికి 33 ఏళ్ల వయస్సులో డీఎంకే పార్టీ నుంచి 1957లో కుళితలైను శాసనసభ్యుడిగా తమిళనాడు అసెంబ్లీలో అడుగుపెట్టారు. అప్పట్నుంచి పోటీ చేసిన ప్రతి ఎన్నికలోనూ విజయం సాధించి ఓటమి ఎరుగుని నేతగా రికార్డు సృష్టించారు. 1961 నాటికి డీఎంకే కోశాధికారిగా, ఆ తర్వాత శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నేతగా ఎదిగారు. 1967లో డీఎంకే అధికారంలోకి రాగా, కరుణానిధి ప్రజాపనుల శాఖ మంత్రి అయ్యారు. అన్నాదొరై 1969లో చనిపోవటంతో కరుణానిధికి తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి పీఠం దక్కింది. తమిళ భాషకు అగ్రప్రాధాన్యం, పేదలకు సబ్సిడీపై బియ్యం పంపిణీ... వంటి విప్లవాత్మకమైన పధకాలకు శ్రీకారం చుట్టటం ఆయన హయాంలో జరిగాయి. 1971లో డీఎంకే తమిళనాడు ఎన్నికల్లో విజయం సాధించింది. కరుణానిధి మరోసారి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. తర్వాత కొద్ది కాలానికే కరుణానిధితో ఏర్పడిన విభేదాలు కారణంగా డీఎంకే నుంచి ఎంజీఆర్‌ బయటకు వచ్చేసి 1972లో అన్నాడీఎంకేను ప్రారంభించారు. తమిళరాజకీయాల్లో ఇది మరో అధ్యాయానికి ఆరంభం అయ్యింది. నిజానికి తొలినాళ్లలో కరుణానిధి, ఎంజీఆర్‌ల స్నేహం, ఆతర్వాత  తలెత్తిన రాజకీయ వైరుధ్యం.. రెండూ తమిళ రాజకీయాలను కీలక మలుపులు తిప్పినవే!

భిన్న ధ్రువాలు.. ఎంజీఆర్‌, కరుణ కరుణానిధి, ఎంజీఆర్‌లు విభిన్న ధ్రువాలుగా..రాజకీయ తెరపై ప్రత్యర్థులుగా అందరూ భావిస్తారు. నిజానికి వారిద్దరూ ఒకే పార్టీలో కలిసి నడిచిన వ్యక్తులే. మొదట కాంగ్రెస్‌లో చేరిన ఎంజీఆర్‌ తర్వాత అన్నాదురై ప్రసంగాలకు ఆకర్షితుడై డీఎంకేలో చేరారు. పార్టీ నిధుల కోసం ఎంజీఆర్‌ తన నాటక కంపెనీ తరఫున నాటకాలు ప్రదర్శించారు. అప్పుడే ఎంజీఆర్‌, కరుణానిధి మధ్య స్నేహం బలపడింది. అన్నాదురైకు వీరిద్దరు కుడి, ఎడమ భుజాలుగా ఉండేవారు. అందుకే ఇద్దరూ వేదికపై ఉండగా ‘వీరిద్దరూ నా తమ్ముళ్లు’ అంటూ తరచూ అన్నాదురై చెప్పేవారు. 1969లో అన్నాదురై మరణానంతరం కరుణానిధి డీఎంకే అధ్యక్ష పదవి, ముఖ్యమంత్రి బాధ్యతలు చేపట్టడంలోనూ ఎంజీఆర్‌ కీలక పాత్ర పోషించారు. తర్వాత కొద్ది కాలానికే వారిమధ్య విభేదాలు తలెత్తాయి. 1971 ఎన్నికల్లో కోశాధికారిగా ఉన్న తనకు తెలియకుండా అభ్యర్థులకు అధిష్ఠానం డబ్బులు పంపిణీ చేశారన్న కారణంతో ఎంజీఆర్‌ మనస్తాపానికి గురయ్యారు. ఆ పరిణామం తర్వాత ఇద్దరి మధ్య దూరం పెంచింది. 1972 అక్టోబరు 8న తిరుకళుకుండ్రం, ట్రిప్లికేన్‌లో జరిగిన డీఎంకే బహిరంగ సభల్లో ఎంజీఆర్‌ మాట్లాడుతూ...‘డీఎంకే అధ్యక్షుడి నుంచి కార్యదర్శుల వరకు తమతమ వ్యక్తిగత ఆస్తుల వివరాలు వెల్లడించాలంటూ’ పిలుపునిచ్చారు. ఇది జరిగిన రెండో రోజే ఎలాంటి వివరణ కోరకుండానే ఎంజీఆర్‌ను పార్టీ నుంచి కరుణానిధి తొలగించారు. తర్వాత ఎంజీఆర్‌ అన్నాడీఎంకేను స్థాపించారు. రెండు పార్టీల మధ్య రాజకీయ పోరు కొనసాగుతూ వస్తోంది. ఎంజీఆర్‌ సినీ ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించడం కోసం కరుణానిధి తన తనయుడు ముత్తును సినీ హీరో చేశారనే ప్రచారమూ ఉంది. కాంగ్రెస్‌ను ఎదుర్కొన్న ఒకే ఒక్కడు! డీఎంకే తొలిసారిగా 1957లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసింది. అప్పుడు పోటీ చేసేందుకు తన సొంత జిల్లా తంజావూరులో కరుణానిధికి నియోజకవర్గం లభించలేదు. చివరికి కుళితలైను కేటాయించారు. అప్పట్లో ఆ నియోజకవర్గంలోని ఐదు గ్రామాల్లో మాత్రమే డీఎంకేకు శాఖలు ఉండేవి. కరుణానిధి రోజూ తెల్లవారుజామున 5.30 నుంచి రాత్రి ఒంటి గంట వరకు పనిచేస్తూ నియోజకవర్గ ప్రజలకు దగ్గరయ్యారు. పార్టీ కిందిస్థాయి వ్యవస్థను ఎలా నిర్మించాలనే అవగాహన తనకు అప్పుడు లభించినట్లు ఆయన చెప్పుకునే వారు. ఆ ఎన్నికల్లో కరుణానిధి సహా డీఎంకే తరఫున 13 మంది మాత్రమే గెలిచారు. 1962 ఎన్నికల్లో డీఎంకే 143 స్థానాల్లో పోటీచేయగా..వారందరినీ ఓడించడానికి కాంగ్రెస్‌ నేత కామరాజర్‌ వ్యూహరచన చేశారు. ఆ వ్యూహం నుంచి కరుణానిధి మాత్రమే తప్పించుకుని ఎన్నికల్లో గెలిచారు. సడలని ధైర్యం ఆయన సొంతం కరుణానిధి విజయాల వెనుక రాజకీయ చతురతతోపాటు మొక్కవోని ధైర్యం కూడా ఉంది. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో స్టాలిన్‌, మురసొలి మారన్‌లను జైలులో పెట్టినా తన పోరాటాన్ని మాత్రం కరుణానిధి ఆపలేదు. అప్పట్లో ఆయన్ను  పోలీసులు అర్ధరాత్రి అరెస్టు చేశారు. న్యాయమూర్తి సమక్షంలో హాజరుపరిచే ఉత్కంఠ పరిస్థితుల్లో ఓ విలేకరి ‘ప్రజలకు ఏమైనా చెప్పాలనుకుంటే రాయండి’ అంటూ ఓ కాగితం ముక్కను ఆయనకు ఇవ్వగా..‘అన్యాయం పతనమవుతోంది... ధర్మం జయిస్తుంది’ అంటూ రాశారు. వీధి పక్కనే నివసించిన అరుదైన నేతల్లో కరుణానిధి ఒకరు. అలాంటి ఇళ్లలో ఉండటం ప్రముఖులకు సురక్షితం కాదని పలువురు చెప్పినప్పటికీ వాటిని ఆయన ఖాతరు చేయలేదు.

ఆదివారమూ.. పనివారమే కరుణానిధి అధికారంలో ఉంటే ఆదివారం కూడా సచివాలయానికి వెళ్లే వారు. అందుకే పలువురు ఉన్నతాధికారులూ ఆదివారం సచివాలయానికి చేరుకునేవారు. 1999లో పుళల్‌ జలాశయం గట్టు తెగే పరిస్థితి ఉన్నట్టు అప్పటి సీఎం కరుణానిధికి సమాచారం అందింది. వెంటనే ఉన్నతాధికారులను సచివాలయానికి రమ్మని కబురు పెట్టి ఆయనా బయలుదేరారు. దీని గురించి అప్పట్లో  ఓ ఆంగ్ల దినపత్రిక ‘వేకువజామున కరుణానిధి సచివాలయానికి వెళ్లగా లిఫ్ట్‌ ఆపరేటరు లేడు.లిఫ్టూ కింది అంతస్తులో లేదు. వెంటనే ముఖ్యమంత్రి మెట్ల దారిన తన ఛాంబర్‌కు వెళ్లారు. తొందరలో ముఖ్యమంత్రి కాళ్లు రెండేసి మెట్లను దాటాయి’ అంటూ వార్త ప్రచురించింది. ఇది ఆయన పని సంస్కృతికి.. నిబద్ధతకు నిదర్శనమే.

వ్యూహ ప్రతివ్యూహ చతురుడు దేశ స్వాతంత్య్రానికి ముందు, ఆ తర్వాత కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వ పాలనను దగ్గరి నుంచి చూసిన నేతగా కరుణానిధి జాతీయ ఖ్యాతి గడించారు. కాంగ్రెస్‌తో జతకట్టినా, భాజపాతో కలిసి నడిచినా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మంచి నిర్ణయమే తీసుకున్నారన్న అభిప్రాయాన్ని అటు ప్రజల్లో.. ఇటు కార్యకర్తల్లో కలిగించేవారు. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో తొలుత కాంగ్రెస్‌కు అనుకూలంగా ఉండి తర్వాత అప్పటి ప్రధాని ఇందిరాగాంధీకి వ్యతిరేకంగా గళమెత్తి ప్రజలను మెప్పించారు. అత్యయిక స్థితి.. అత్యంత నాటకీయత 1967 శాసనసభ ఎన్నికల్లో డీఎంకే అధికారంలోకి వచ్చింది. రెండేళ్లకే అన్నాదురై మరణించడంతో కరుణానిధి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. అప్పటివరకు కాంగ్రెస్‌కు వ్యతిరేకంగా విమర్శలు చేసే డీఎంకే వైఖరిని మార్చుకుంది. ‘బంధానికి చేయి అందిద్దాం, హక్కు కోసం నినదిద్దాం’ అంటూ పంథా మార్చింది. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సత్సంబంధాల గురించి అధ్యయనం చేసేందుకు రాజమన్నార్‌ కమిటీని కరుణానిధి నియమించారు. కాంగ్రెస్‌లో చీలికలు వచ్చి ఇందిర ప్రభుత్వం మెజారిటీ కోల్పోయినప్పుడు ఆ ప్రభుత్వానికి బయటి నుంచి  మద్దతిచ్చారు. 1971 ఎన్నికల్లో డీఎంకే, ఇందిరా కాంగ్రెస్‌ కూటమి గెలిచింది. అప్పట్లో డీఎంకే 183 స్థానాల్లో విజయం సాధించింది. కానీ రాష్ట్ర స్వయంప్రతిపత్తి గురించి కరుణానిధి గళం విప్పడం.. ఇందిరాగాంధీతో స్నేహానికి ఇబ్బందులు తెచ్చిపెట్టింది. ఎమర్జెన్సీతో వారి మధ్య దూరం మరింత పెరిగింది. ఎమర్జెన్సీకి వ్యతిరేకంగా డీఎంకే ప్రభుత్వం తీర్మానం ఆమోదించింది. అటు తర్వాత 356వ ఆర్టికల్‌ కింద కరుణానిధి ప్రభుత్వం రద్దయింది. దాంతో పాటు కరుణానిధి సహా పలువురిపై సర్కారియా నేతృత్వంలో విచారణ కమిషన్‌ను ఇందిరాగాంధీ ప్రభుత్వం నియమించింది. అలా ఎమర్జెన్సీ సమయంలో డీఎంకే చాలా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంది. తర్వాతి ఎన్నికల్లో డీఎంకేకు వరుస పరాజయాలు ఎదురై ఎంజీఆర్‌ నాయకత్వంలో అన్నాడీఎంకే అధికారంలోకి వచ్చింది. ఎంజీఆర్‌ మరణించే వరకు సీఎం పీఠం కరుణానిధికి కలగానే మిగిలింది. అయినా కరుణ బలమైన ప్రతిపక్ష నేత పాత్రను పోషించారు. మళ్లీ ఇందిరకు.. స్నేహ హస్తం ఎంజీఆర్‌పై పైచేయి సాధించడం కోసం అప్పట్లో కరుణానిధి అనూహ్య నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు. ఎమర్జెన్సీ చేదు అనుభవాలు సైతం దిగమింగి 1980 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో ఇందిరాగాంధీతో కలిసి ఎన్నికల కూటమి ఏర్పాటు చేశారు. ‘నెహ్రూ కుమార్తెకు స్వాగతం, సుస్థిర పాలన అందించాలి’ అనే నినాదాన్ని వినిపించారు. ఆ ఎన్నికల్లో ఆ కూటమి ఘన విజయం సాధించడంతో.. ఎంజీఆర్‌పై కరుణానిధి చేపైయి సాధించారు. తర్వాతే సర్కారియా కమిషన్‌ నివేదిక ఆధారంగా కరుణానిధిపై పెట్టిన కేసులను కేంద్రం వెనక్కు తీసుకుంది. అనంతర శాసనసభ ఎన్నికల్లో కరుణ - ఇందిరల కూటమి పరాజయం పొందింది. భాజపా, కాంగ్రెస్‌ మధ్య దోబూచులాట 1999లో భాజపాతో కరుణానిధి ఎన్నికల కూటమి ఏర్పాటు చేయడం వివాదాస్పదమైంది. ఎన్నికల పరంగా ఆ ప్రయత్నం ఫలించినప్పటికీ సెక్యులర్‌ పార్టీగా పేరున్న డీఎంకే విమర్శలను ఎదుర్కొంది. ఐదేళ్లు భాజపాతో కలిసి ప్రయాణించిన డీఎంకే.. అటు తర్వాత కాంగ్రెస్‌ వైపు చేరి యూపీఏలో భాగస్వామిగా మారింది. 2006 శాసనసభ ఎన్నికల్లో డీఎంకే-కాంగ్రెస్‌ కూటమి గెలిచి కరుణానిధి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. మెజారిటీ లేకపోయినా కాంగ్రెస్‌, పీఎంకే, వామపక్షాల మద్దతుతో ఐదేళ్లపాటు ప్రభుత్వాన్ని సమర్థంగా నడిపారు. శ్రీలంకలో ఈళం తమిళుల ఊచకోతకు కేంద్రంలోని అప్పటి కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం కారణమనే ఆరోపణలు వెల్లువెత్తడంతో ఆ కూటమి నుంచి డీఎంకే బయటకు వచ్చేసింది.

-ఈనాడు డిజిటల్‌, న్యూస్‌టుడే- చెన్నై

2017-2018 లో ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన మొబైల్ అనువర్తనాలు

	పేరు	ప్రారంభించబడింది	వివరాలు
1.	IRA	హెచ్డిఎఫ్సి బ్యాంక్	ఒక మానవరూప రోబోట్
2.	వాయిస్ బయోమెట్రిక్స్ ప్రామాణీకరణ	సిటీబ్యాంకు
3.	మిషన్ ఫింఫిట్	లక్ష్మీ వికాస్ బ్యాంక్	ఆర్థిక ప్రణాళిక మరియు సంపద నిర్వహణ కోసం వేదిక
4.	CBOL (సిటీబ్యాంకు ఆన్లైన్)	సిటీబ్యాంకు	నిజ సమయ చాట్ సౌకర్యం
5.	తామ్రా (పారదర్శకత, వేలం పర్యవేక్షణ మరియు వనరుల ఆగ్నేమినేషన్)	గనుల మంత్రిత్వశాఖ	మైనింగ్ కార్యకలాపాలను వేగవంతం చేయడానికి వెబ్ పోర్టల్ మరియు మొబైల్ అనువర్తనం
6.	Pinakin	తమిళనాడు ప్రభుత్వం	ప్రపంచ వారసత్వ పర్యాటక స్థలాలను కలిగి ఉన్న ఒక అనువర్తనం
7.	ఆధార్ పే	IDFC బ్యాంక్	ఐడిఎఫ్సికి 1 వ బ్యాంక్ కలదు బయోమెట్రిక్ ఆధారిత చెల్లింపు వ్యవస్థ
8.	సౌర క్యాలిక్యులేటర్ అనువర్తనం	ఇస్రో	సోలార్ పలకలను ఇన్స్టాల్ చేయగల ప్రయోజనాలను లెక్కించేందుకు
9.	తరంగ్ సంచార్	DoT (డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ టెలికాం)	మొబైల్ టవర్స్లో సమాచార భాగస్వామ్యం కోసం వెబ్ పోర్టల్
10.	SPARROW- దాని (స్మార్ట్ ప్రదర్శన అప్రైసల్ నివేదిక రికార్డింగ్ ఆన్లైన్ విండో)	వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ	ఇండియన్ ట్రేడ్ సర్వీస్ (ITS) అధికారులు వారి APAR ఆన్లైన్ ని పూరించడానికి వీలు కల్పించడానికి
11.	రైల్ సాత్తి	భారతీయ రైల్వేలు	ప్రయాణీకుల అవసరాలను తీర్చడానికి మొబైల్ అనువర్తనం
12.	ఇ-NWR (ఎలక్ట్రానిక్ వేర్హౌస్ రసీప్)	వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వశాఖ, ఆహారం మరియు ప్రజా పంపిణీ	పూర్తి ప్రాసెస్ని డిజిటైజ్ చేయడానికి వెబ్ పోర్టల్
13.	DARPAN (పబ్లిక్ మరియు నేషన్ రివీ కోసం డిజిటల్ అప్లికేషన్)	మణిపూర్ ప్రభుత్వం	రాష్ట్రంలో అవినీతిని అరికట్టడానికి సామాజిక ఆడిటింగ్ కోసం
14.	ఆమె బాక్స్	మహిళల మంత్రిత్వశాఖ మరియు పిల్లల అభివృద్ధి	లైంగిక వేధింపులను నివారించడానికి మహిళలకు వెబ్ పోర్టల్ ప్రారంభించింది
15.	Diksha	మానవ వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ	ఉపాధ్యాయులకు డిజిటల్ వేదిక అందించడానికి
16.	కిల్కారి అనువర్తనం	హర్యానా ప్రభుత్వం	గర్భిణీ స్త్రీలు, తల్లిదండ్రులు మరియు ఆరోగ్య కార్యకర్తల మధ్య అవగాహన కల్పించడం
17.	RailCloud	భారతీయ రైల్వేలు	క్లౌడ్ సర్వర్
18.	తేజ్	Google	UPI ఆధారిత చెల్లింపు సంచి
19.	దివాంగ్ సార్తి		విభిన్నంగా అభ్యసించే సమాచారం అందించడానికి మొబైల్ అనువర్తనం
20.	BPAY	Fino Payments App	మొబైల్ బ్యాంకింగ్ అనువర్తనం
21.	BATUAA	ఓరియంటల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ కామర్స్	మొబైల్ వాలెట్
22.	Swayam	మానవ వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ	విద్యార్థులకు అధ్యయనం చేసే పదార్థాలను ఆన్లైన్లో అందుబాటులో ఉంచడానికి వెబ్ పోర్టల్
23.	ఒక ప్లానెట్ అకాడమీ (OPA)	కాప్జెమినితో కలిసి WWF-India	ఎన్విరాన్మెంట్ ఎడ్యుకేషన్ పోర్టల్
24.	మేరా iMobile	ICICI బ్యాంక్	గ్రామీణ వినియోగదారుల కోసం భారతదేశం యొక్క మొట్టమొదటి మొబైల్ బ్యాంకింగ్ అనువర్తనం
25.	షాగన్ వెబ్ పోర్టల్	భారతదేశం యొక్క HRD మంత్రిత్వశాఖ సహకారంతో ప్రపంచ బ్యాంకు
26.	EVA (ఎలక్ట్రానిక్ వర్చువల్ అసిస్టెంట్)	హెచ్డిఎఫ్సి బ్యాంక్	కస్టమర్ సేవల కోసం AI ఆధారిత చాట్బోటో
27.	భద్ర App	కర్ణాటక ప్రభుత్వం	మహిళల భద్రత కోసం
28.	PMIS (ప్రాజెక్ట్ మానిటరింగ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్)	భారత జాతీయ రహదారి అథారిటీ	ప్రాజెక్ట్ పర్యవేక్షణ కోసం మొబైల్ అనువర్తనం
29.	పెన్సిల్ (నో బాల కార్మికులకు ఎఫెక్టివ్ ఎన్ఫోర్స్మెంట్ కోసం వేదిక)	కార్మిక మరియు ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ	బాల కార్మికులు వంటి నేరాల నుండి పిల్లలను నిరోధించేందుకు పోర్టల్
30.	myLoan	టాటా రాజధాని	రుణాల గురించి సమాచారం / వివరాలను తనిఖీ చేయడానికి మొబైల్ అనువర్తనం
31.	100MB	JetSynthesis	మొబైల్ అనువర్తనం
32.	UGC App	విశ్వవిద్యాలయ గ్రాంట్స్ కమీషన్ (UGC)	రగ్గింగ్ను నిరోధించడానికి ఒక అనువర్తనం
33.	ఇ-pashuhaat	వ్యవసాయ మంత్రిత్వశాఖ మరియు వ్యవసాయ సంక్షేమ శాఖ	పాల ఉత్పత్తిదారులతో పాలుపంచుకునే వెబ్ పోర్టల్
34.	Gamepind	PayTM సహకారంతో AGTech	చైనీస్ మొబైల్ గేమింగ్ వేదిక
35.	selfie	ఫెడరల్ బ్యాంక్	దాని వినియోగదారులు వారి పెట్టుబడులపై నియంత్రణను ఇచ్చే వేదిక
36.	Aarambh	కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ	గ్రామీణ రహదారుల నిర్వహణ కోసం మొబైల్ అనువర్తనం
37.	సాగర్ వాని	ESSO- ఇండియన్ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఓషన్ ఇన్ఫర్మేషన్ సర్వీసెస్ (INCOIS)	జాలరుల భద్రత కోసం అనువర్తనం
38.	యుఎన్ఎంజి (నూతన-వయస్సు పాలన కోసం యూనిఫైడ్ మొబైల్ అప్లికేషన్)	CISF (సెంట్రల్ ఇండస్ట్రియల్ సెక్యూరిటీ ఫోర్స్)	విమానాశ్రయాలలో ప్రయాణీకులకు లాస్ట్ మరియు కనిపించే అనువర్తనం
39.	మార్షల్ పర్యవేక్షణ బీట్	పూనే సిటీ పోలీస్	నగర పోలీస్ యొక్క నిజ సమయ స్థానాన్ని మ్యాప్ చేయడానికి మొబైల్ అనువర్తనం
40.	భారత్ కీ వీర్	హోమ్ వ్యవహారాల కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ	కేంద్ర పారామిలటరీ దళాల నుండి అమరవీరుల కుటుంబంలో పాలుపంచుకోవడానికి వెబ్ పోర్టల్ మరియు మొబైల్ అనువర్తనం
41.	ప్రయాణం నింజా	అపోలో మ్యూనిచ్	1 స్ట్రీట్ ట్రావెల్ ఇన్సూరెన్స్ చాట్ బాట్
42.	హమ్రాజ్	ఇండియన్ ఆర్మీ	వారి వివరాలను ట్రాక్ చెయ్యడానికి భారతీయ సైన్యానికి అప్లికేషన్
43.	selfie	ఫెడరల్ బ్యాంకు	డైరెక్ట్ ట్రేడింగ్ కొరకు పోర్టల్
44.	Pratibimba	కర్ణాటక ప్రభుత్వం	ప్రభుత్వ పనితీరు మరియు విజయాలు ప్రదర్శించడానికి వెబ్ ఆధారిత పోర్టల్
45.	SEVA (సరల్ ఐంధన విటనన్ అప్లికేషన్)	కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్ (సిఐఎల్)	బొగ్గు పంపిణీలో పారదర్శకత మరియు జవాబుదారీతనం తీసుకురావడానికి
46.	ఇ-రకమ్ (ఇ-రాష్ట్రీయ కిసాన్ అగ్రి మండి)	సెంట్రల్ హౌసింగ్ కార్పొరేషన్ (CRWC)	రైతులకు సమాచారం
47.	ఫార్మా జన సమన్ధన్	నాడా (నేషనల్ యాంటీ-డోపింగ్ ఏజెన్సీ)	నిషిద్ధ పదార్ధాలను కలిగి ఉన్న ఔషధాల గురించి అథ్లెటిక్స్కు సమాచారం అందించడానికి
48.	e-Krishi Samvad	ఐసిఎఆర్	రైతులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలకు అనుగుణంగా ఇంటర్ఫేస్
49.	'ఇండియా క్వాక్' & 'సాగర్ వాని'	నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ సీస్మోలజి (NCS)	ఒక భూకంపం సంభవించిన తర్వాత స్వయంచాలకంగా సమాచారాన్ని పంపిణీ చేసే మొబైల్ అనువర్తనాలు
50.	Mahaswayam	మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం	ఉద్యోగార్ధులకు తీర్చడానికి వెబ్ పోర్టల్
51.	E-బిడ్డింగ్	విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ	దేశీయ బొగ్గు వాడకం కోసం వెబ్ పోర్టల్
52.	MUI	మారిటైమ్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా	సముద్ర అనుబంధాన్ని కనెక్ట్ చేయడానికి మొబైల్ అనువర్తనం
53.	MyAgriGuru	మహీంద్రా & మహీంద్ర	రైతులకు ఒక సలహా వేదిక
54.	MERIT (ఆదాయం మరియు పారదర్శకత యొక్క పునర్ యవ్వనము కొరకు ఎలెక్ట్రిసిటీ మెరిట్ ఆర్డర్ డిస్పాచ్)	విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ	వెబ్ పోర్టల్
55.	సైబర్ సూరక్షిత్ భారత్	ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వశాఖ (MeitY)	సైబర్ నేర గురించి అవగాహన వ్యాప్తి
56.	thenationspride.com	ముంబై విద్యార్ధి సాచి మునాట్	పారా స్పోర్ట్స్ గురించి అవగాహన కల్పించడానికి వెబ్సైట్
57.	ASH TRACK	విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ & పునరుద్ధరణ శక్తి	ఫ్లై యాష్ మంచి నిర్వహణ కోసం మొబైల్ అనువర్తనం
58.	INAM-Pro +	రోడ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ & హైవేస్ అండ్ షిప్పింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ	కలిసి సిమెంట్ కొనుగోలుదారులు మరియు విక్రేతలు తీసుకురావడానికి వేదిక
59.	అమ్మన్ అరన్ అనువర్తనం	తమిళనాడు ప్రభుత్వం	సమీప పోలీస్ స్టేషన్, ఆసుపత్రి మొదలైన వివరాల గురించి వినియోగదారులకు అందిస్తుంది.
60.	POSOCO-ఐఎండి	విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ	వాతావరణ పోర్టల్
61.	మేడ్వాచ్	భారత వైమానిక దళం	IAF వ్యక్తులకు ఆరోగ్య సంబంధిత సమాచారాన్ని అందించడానికి అనువర్తనం
62.	SMART OPD	mCURA	రోగులు సుదీర్ఘ వరుసలు దాటడానికి ఎనేబుల్ చెయ్యడానికి మొబైల్ అనువర్తనం
63.	వ్యతిరేక గ్రాఫ్ట్	యుపి ప్రభుత్వం	UP లో అవినీతిని నిరోధించేందుకు పోర్టల్
64.	బులెటిన్	Google	పొరుగు గురించి తక్షణ సమాచారం ప్రచురణ కోసం అనువర్తనం
65.	SkyRev 360	IATA (అంతర్జాతీయ ఎయిర్ ట్రాన్స్పోర్ట్) సహకారంతో AAI (ఎయిర్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా)	ఎయిర్క్రాఫ్ట్లలో ఉపయోగించిన వివిధ ఎలక్ట్రానిక్ సిస్టమ్స్ నుండి ఆటోమేటిక్ డేటా సేకరణను నిర్ధారించడానికి
66.	Empzilla		ఉద్యోగాలు కోసం శోధించడానికి చాట్ ఆధారిత అనువర్తనం
67.	Kadaknath	MP Govt	అరుదైన కోడి జాతికి మార్కెట్లోకి ప్రవేశించండి
68.	ఉద్మాయి మిత్రా	SIDBI	SME ల కోసం పోర్టల్ రుణాలు కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడం
69.	సుఖద్ యాత్ర	భారత జాతీయ రహదారుల అధికారం	వంటి లక్షణాలతో అనువర్తనం - వాస్తవ సమయ డేటా టోల్ ప్లాజాస్ వద్ద సమయం వేచి
70.	CASHe	టిఎల్సి పిటి లిమిటెడ్	భారతదేశం యొక్క 1 స్టాండ్ నగదు అనువర్తనం ఇవ్వడం
71.	బంధన్ టోడ్	బీహార్ ప్రభుత్వం; అనువర్తనం UNFPA యొక్క ఒక చొరవ (యునైటెడ్ నేషన్స్ పాపులేషన్ ఫండ్)	అనారోగ్యంగల సాంఘిక అభ్యాసాల నుండి ప్రజలను సున్నితీకరించడానికి అనువర్తనం
72.	MySSB	సౌరాష్ట్ర సీమా బాల్	ఫోర్స్ పర్సనల్ యొక్క అవసరాలు మరియు సమాచారాన్ని తీర్చడానికి అనువర్తనం
73.	నాకు స్కౌట్	ఆల్ ఇండియా ఫుట్బాల్ ఫెడరేషన్ AIFF	ఫుట్బాల్లో భవిష్యత్ ప్రతిభను ప్రోత్సహించడానికి అనువర్తనం.
74.	అర్పనా (ఆధార్ నంబర్ ఆథెంటికేషన్ను ఉపయోగించి వ్యక్తిని పునర్విమర్శకు దరఖాస్తు చేయండి)	ఒడిషా ప్రభుత్వం	Odisha govt ఉద్యోగుల పెన్షన్ ఆన్లైన్ ప్రాసెసింగ్ కోసం పోర్టల్
75.	సిటిజెన్ సర్వీసెస్	నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో	పోలీస్ ఫిర్యాదులను రిజిస్టర్ చేసుకోవడానికి పౌరులకు అనువర్తనం
76.	ప్లూటో మార్పిడి	ప్లూటో ఎక్స్చేంజ్	అప్లికేషన్ క్రిప్టో కరెన్సీలు పరిష్కరించేందుకు
77.	PricePoint	Zippserv	రియల్ ఎస్టేట్ రిస్క్ అసెస్మెంట్ ప్లాట్ఫామ్
78.	ఉద్యాం సఖి	సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్యస్థ ఎంటర్ప్రైజెస్ (MSMEs) మంత్రిత్వశాఖ	మహిళా వ్యవస్థాపకులకు వెబ్ పోర్టల్